Interactive Brokers თუ Trading 212: მცირე შენატანს FX საკომისიო ცვლის

საქართველოში მცხოვრები ახალი ინვესტორისთვის არჩევანი ანგარიშის გახსნამდე ვიწროვდება: Trading 212-ის მომსახურების ქვეყნების სიაში საქართველო არ არის. BrokerFit-ის ქვეყნების შედარება Interactive Brokers-ს საქართველოს რეზიდენტისთვის ხელმისაწვდომ ბროკერად ასახელებს; ამავე შედარებაში მის პროდუქტებს შორის აქციები და ETF-ები, ობლიგაციები, ოფციონები და ფიუჩერსებია.

თუ ინვესტორი Trading 212-ისთვის დაშვებულ ქვეყანაში ცხოვრობს, მცირე ევროში ფასიანი ETF-ის ყიდვისას მისი Invest ტარიფი ნულოვან სავაჭრო და კასტოდიის საკომისიოს, საჭირო კონვერტაციაზე კი 0,15%-იან FX საკომისიოს ითვალისწინებს. გერმანულ ბაზარზე IBKR-ის საფეხურებრივი ტარიფი ორდერის ღირებულების 0,05%-ია, მინიმუმ €1,25 თითო ორდერზე. ამიტომ იმავე ვალუტაში მცირე შესყიდვაზე Trading 212-ის ბროკერის ხარჯი ნაკლებია; სხვა ვალუტის გამოყენებისას შედეგი შენატანის ზომასა და კონვერტაციის გზაზეა დამოკიდებული.

რამდენი ჯდება ETF-ის ყიდვა უკვე ევროში არსებული თანხით

პირობით მოდელში თანხა უკვე ევროა და ინვესტორი გერმანულ ბაზარზე ევროში ვაჭრობადი ETF-ის ერთ ორდერს დებს. ვვარაუდობთ, რომ არჩეული ფონდის შეძენა მითითებული თანხით შესაძლებელია და ორდერი ჩვეულებრივი საფეხურებრივი ტარიფით სრულდება. ასეთ შემთხვევაში Trading 212-ზე სავაჭრო და FX ხარჯი სამივე შენატანისთვის ნულია; Interactive Brokers-ზე ბროკერის საბაზო საკომისიო ასეთია:

• €100-ის ერთჯერადი შესყიდვა — €1,25, ანუ შენატანის 1,25%; პროცენტული ტარიფით მიღებული თანხა მინიმუმზე დაბალია.
• €1 000-ის შესყიდვა — კვლავ €1,25, ანუ 0,125%; მინიმალური საკომისიო ჯერ კიდევ მოქმედებს.
• €5 000-ის შესყიდვა — €2,50, ანუ 0,05%; აქ ორდერის ღირებულებით დათვლილი საკომისიო მინიმუმს აჭარბებს.

ეს გამოთვლა თითო ყიდვის ორდერს ეხება. თუ ინვესტორი შენატანს ორ ETF-ზე ანაწილებს, IBKR-ის მინიმუმი თითოეულ ცალკე ორდერზე შეიძლება დაირიცხოს და საერთო სავაჭრო ხარჯიც გაიზრდება. ბირჟის, კლირინგისა და მარეგულირებლის შესაძლო გადასახადები ამ საბაზო რიცხვებში არ შედის; Trading 212-ის ნულოვანი სავაჭრო საკომისიოც ასეთი გარე ხარჯების არარსებობას არ ნიშნავს.

განმეორებად შენატანზე მინიმუმის ეფექტი თვალსაჩინოა. პირობითად, ყოველთვიურად €100-ის ერთ ETF-ში შეტანა IBKR-ზე მხოლოდ საბაზო სავაჭრო საკომისიოს სახით წელიწადში €15-ს ნიშნავს, მაშინ როცა იმავე წლიური €1 200-ის ერთჯერადად ყიდვის საკომისიო €1,25 იქნებოდა. ეს ორი გზა ბაზარზე შესვლის დროით განსხვავდება, ამიტომ უფრო დიდი ერთჯერადი ორდერი ავტომატურად უკეთეს საინვესტიციო შედეგს არ გულისხმობს; აქ შედარებულია მხოლოდ საკომისიო.

ლარიდან ევრომდე: ბანკის საფეხური

საქართველოს რეზიდენტის ხარჯი ჩვეულებრივ ლარში იწყება, მაშინ როცა ზემოთ მოცემული ETF ევროში იყიდება. თუ ლარი ქართულ ბანკში ევროდ იცვლება და ბროკერთან უკვე ევრო მიდის, ETF-ის ყიდვისას ბროკერის შიდა სავალუტო კონვერტაცია აღარ არის საჭირო. სამიზნე €100, €1 000 და €5 000-ის მისაღებად საჭირო ლარი დამოკიდებულია ბანკის შეთავაზებულ კურსზე, ხოლო გადარიცხვისა და შესაძლო შუამავალი ბანკის გადასახადები ცალკე ემატება.

ბანკის ხარჯი ორივე მიმართულებისთვის ერთნაირად წინასწარ ვერ ჩაიწერება: დაფინანსების მისამართი, გადარიცხვის გზა და ბანკის პირობები შეიძლება განსხვავდებოდეს. თუ შესაბამისი საბანკო ხარჯის ევრო ეკვივალენტს B212 და BIB ვუწოდებთ, პირობითი ჯამი Trading 212-ზე B212 იქნება, IBKR-ზე კი, შესაბამისად, BIB + €1,25, BIB + €1,25 და BIB + €2,50. პირველი სვეტი მხოლოდ ისეთ რეზიდენტს ეხება, ვისაც Trading 212-ის ახალი ანგარიშის გახსნა შეუძლია; საქართველოს რეზიდენტისთვის მოქმედი არჩევანის ფასად ის ვერ ჩაითვლება.

ამ მოდელში ბანკის კურსის სხვაობა და გადარიცხვის საფასური უცნობ ცვლადებად რჩება. ფიქსირებული გადარიცხვის საკომისიო €100-ის პერიოდულ შენატანზე უფრო დიდ წილს დაიკავებს, ვიდრე €5 000-ზე, მიუხედავად იმისა, რომ ბროკერის ორდერის ტარიფი არ იცვლება. ამიტომ ლარიდან დაწყებული ინვესტიციის საბოლოო ფასს ბანკიდან გასული თანხისა და ბროკერთან მისული ევროს სხვაობაც განსაზღვრავს. სხვადასხვა ბანკის კურსის ან გადარიცხვის საფასურის გამოგონილი საშუალო აქ შედარებას დააზიანებდა.

როცა ანგარიშზე დოლარია, ხოლო ETF ევროში ფასდება

მეორე პირობით სცენარში ბანკიდან დოლარი ირიცხება და სამიზნე ETF ევროშია. ლარიდან დოლარში ბანკის კონვერტაცია ამ მომენტისთვის უკვე გადახდილია, მაგრამ დოლარის ევროდ გადაცვლა ბროკერთან ცალკე ეტაპია. Trading 212-ის 0,15%-იანი FX ტარიფით €100-ის ეკვივალენტზე დამატებითი ხარჯი დაახლოებით €0,15 გამოვა, €1 000-ზე — €1,50, ხოლო €5 000-ზე — €7,50. ეს თანხები საბაზრო გაცვლის კურსთან შედარებით ტარიფის არითმეტიკული შეფასებაა და ბანკის წინა ხარჯს არ მოიცავს.

IBKR-ის სავალუტო ტარიფში ავტომატური კონვერტაციისას კურსის ტიპური კორექტირება 0,03%-ია, ცალკე საკომისიოს გარეშე; ხელით დადებულ spot ორდერზე განაკვეთი 0,002%-იდან იწყება, საწყისი მინიმუმი კი $2-ია. ეს სხვადასხვა მექანიზმია: $2-იანი მინიმუმი ავტომატური კონვერტაციის მაგალითს არ ემატება. ავტომატურ რეჟიმში ფაქტობრივი კურსი შეიძლება განსხვავდებოდეს, რადგან გამოქვეყნებული კორექტირება ტიპურია და ბაზრის კურსიც იცვლება.

იმავე გერმანული ETF-ის ორდერს თუ ტიპურ ავტომატურ კონვერტაციას დავუმატებთ, პირობითი საბროკერო ხარჯი €100-ზე დაახლოებით €1,28 იქნება, €1 000-ზე — €1,55, €5 000-ზე კი — €4,00. პირველი ორი თანხისთვის Trading 212-ის შესაბამისი €0,15 და €1,50 ოდნავ ან მკვეთრად ნაკლებია; €5 000-ზე მისი €7,50 უკვე IBKR-ის გამოთვლილ €4,00-ს აღემატება. შედარება არ მოიცავს ბანკის კონვერტაციას, გადარიცხვას, საბაზრო კურსის მოძრაობას და IBKR-ის შესაძლო მესამე მხარის სავაჭრო ხარჯს. ამდენად, უფრო დიდი შენატანისას იაფმა FX-მა შეიძლება ორდერის საკომისიო გადაწონოს.

რას ცვლის ბაზრებისა და პროდუქტების არჩევანი

ერთი ევროში ვაჭრობადი ETF-ისთვის მთავარი ცვლადები ანგარიშის ხელმისაწვდომობა, თანხის საწყისი ვალუტა და ერთი ორდერის მინიმალური ფასი რჩება. ვისაც ამ ფონდის გარდა სხვა ბაზარზე აქციები, ობლიგაციები ან დერივატივები სჭირდება, IBKR-ის უფრო ფართო პროდუქტის არჩევანი დამატებით მნიშვნელობას იძენს. თუმცა გერმანული ETF-ის ზემოთ დათვლილი ფასი სხვა ბირჟის ან სხვა ინსტრუმენტის ტარიფად ვერ გადაიტანება: განსხვავებული ბაზარი სხვა სავაჭრო და შესაძლო გარე გადასახადებს ნიშნავს.

თუ არჩევანი ETF-ს სცდება, ერთსა და იმავე ტარიფს ყველა გარიგებაზე ვერ გადაიტანთ: ობლიგაციას, ოფციონს ან სხვა ბირჟაზე ნაყიდ აქციას საკუთარი ფასის წესი აქვს. ფართო ასორტიმენტი ფასს მხოლოდ მაშინ ამართლებს, როცა ინვესტორი ამ დამატებით შესაძლებლობებს იყენებს; ერთი პერიოდული ETF-ის მყიდველისთვის გადამწყვეტი მაინც საწყისი ვალუტა, ბანკის ხარჯი და კონკრეტული ორდერის საკომისიოა.

ასევე წაიკითხეთ:

• n8n თუ Make: გრძელი ავტომატიზაციის ფასს სხვადასხვა მრიცხველი ცვლის
• Upwork თუ Fiverr: 20%-იანი საკომისიო არჩევანს ძვირად ცვლის
• SAFE თუ კონვერტირებადი სესხი: ვადა და პროცენტი რისკს ცვლის