PHAROS-CY: €6 εκατ. φέρνουν υπερυπολογιστή χωρίς νέο data center

Το δημοσίευμα του Cyprus Mail της 10ης Οκτωβρίου 2026 παρουσιάζει το PHAROS-CY ως έργο συνολικού κόστους €6 εκατ., συντονιζόμενο από το Κυπριακό Ινστιτούτο, που συνδέει φορείς στην Κύπρο με ευρωπαϊκές υπηρεσίες τεχνητής νοημοσύνης. Για μια κυπριακή startup, η προβλεπόμενη δυνατότητα είναι να ζητήσει υποστήριξη και πρόσβαση σε υπολογιστικούς πόρους, μεταξύ των οποίων ο ελληνικός υπερυπολογιστής DAEDALUS. Η διαδρομή αυτή δεν απαιτεί την κατασκευή νέου data center στην Κύπρο.

Η ανακοίνωση του Ινστιτούτου Νευρολογίας και Γενετικής Κύπρου, που δημοσιεύτηκε στις 6 Οκτωβρίου 2026, περιγράφει το PHAROS-CY ως εθνικό σημείο πρόσβασης και αναθέτει στο ΙΝΓΚ ηγετικό ρόλο στην ΤΝ για την υγεία. Το έργο έχει διάρκεια 36 μηνών, από τον Απρίλιο του 2026 έως τον Μάρτιο του 2029. Στις υπηρεσίες που προβλέπει περιλαμβάνονται εξειδικευμένη τεχνογνωσία, ποιοτικά δεδομένα, ασφαλή περιβάλλοντα διαχείρισής τους και υπολογιστική ισχύς υψηλών επιδόσεων.

Η κυπριακή «κεραία» και ο υπολογισμός στην Ελλάδα

Το PHAROS-CY είναι η κυπριακή AI Factory Antenna: συγκεντρώνει ανάγκες οργανισμών στην Κύπρο και τους συνδέει με υπηρεσίες του ελληνικού AI Factory Pharos και του ευρύτερου ευρωπαϊκού δικτύου. Ο DAEDALUS αποτελεί μέρος της υπολογιστικής υποδομής στην οποία μπορεί να οδηγήσει αυτή η σύνδεση. Έτσι, η πρόσβαση σε υπερυπολογιστή αφορά μια διαδρομή προς υποδομή στην Ελλάδα, όχι εγκατάσταση αντίστοιχου μηχανήματος στο νησί.

Αυτή η διάκριση καθορίζει τι μπορεί να περιμένει μια μικρή επιχείρηση. Το κυπριακό σημείο επαφής βοηθά να εντοπιστούν οι υπηρεσίες και οι ειδικοί που ταιριάζουν σε ένα έργο ΤΝ, ενώ η χρήση υπολογιστικής ισχύος αποτελεί ξεχωριστό πιθανό αποτέλεσμα της αξιολόγησης. Στο ίδιο δίκτυο εντάσσονται πρόσβαση σε υπάρχοντα σύνολα δεδομένων και μοντέλα, εκπαιδευτικές δράσεις και συνεργασίες με ερευνητικούς φορείς. Μια ομάδα μπορεί επομένως να χρειάζεται τεχνική καθοδήγηση ή προετοιμασία δεδομένων πριν φτάσει σε αίτημα για απαιτητικούς υπολογισμούς.

Από την αίτηση στην αντιστοίχιση υπηρεσιών

Η επίσημη διαδικασία υπηρεσιών του PHAROS-CY ξεκινά με σύντομη εκδήλωση ενδιαφέροντος, στην οποία ο οργανισμός περιγράφει την ανάγκη ή την ευκαιρία που βλέπει στην ΤΝ. Το έργο αναθέτει υπεύθυνο τεχνικής συνεργασίας, εξετάζει το αίτημα και οργανώνει αρχική συζήτηση με ειδικούς που σχετίζονται με το συγκεκριμένο πρόβλημα. Μετά τη συζήτηση επιλέγεται η κατάλληλη διαδρομή υποστήριξης και ο υπεύθυνος παραμένει σημείο επαφής για τον συντονισμό και την παρακολούθησή της.

Οι πιθανές διαδρομές δεν οδηγούν όλες σε χρόνο στον DAEDALUS. Περιλαμβάνουν πρόσβαση σε υπολογισμό υψηλών επιδόσεων, συμβουλευτική για την ανάπτυξη εφαρμογής, διαθέσιμα δεδομένα και μοντέλα, προσαρμοσμένη κατάρτιση ή υποστήριξη επιχειρηματικής καινοτομίας. Για μια startup που βρίσκεται ακόμη στη διαμόρφωση της ιδέας της, η αρχική συζήτηση μπορεί να προσδιορίσει ποιο τεχνικό πρόβλημα πρέπει να λυθεί και ποιοι πόροι χρειάζονται. Για μια ομάδα με ήδη απαιτητικό υπολογιστικό έργο, η ίδια διαδικασία μπορεί να οδηγήσει σε εξέταση της πρόσβασης στην ευρωπαϊκή υποδομή.

Η εκδήλωση ενδιαφέροντος δεν ισοδυναμεί με αυτόματη έγκριση υπολογιστικού χρόνου. Η δημόσια περιγραφή της διαδικασίας δεν καθορίζει κοινή ποσόστωση, χρόνο έγκρισης ή τιμή για κάθε αιτούντα· αυτά είναι στοιχεία που θα χρειαστεί να αποσαφηνιστούν κατά την εξέταση συγκεκριμένων αιτημάτων. Το σαφές όριο σήμερα είναι ότι προηγούνται η αξιολόγηση της ανάγκης και η αντιστοίχιση με υπηρεσία, ώστε η πρόσβαση σε ισχυρούς πόρους να συνδέεται με το έργο που πρόκειται να εκτελεστεί.

Ποιοι μπορούν να απευθυνθούν στο PHAROS-CY

Το κυπριακό σημείο πρόσβασης απευθύνεται σε νεοφυείς και μικρομεσαίες επιχειρήσεις, ερευνητές, δημόσιους οργανισμούς και άλλους φορείς που εξετάζουν ή αναπτύσσουν εφαρμογές ΤΝ. Δεν χρειάζεται κάθε ενδιαφερόμενος να έχει ήδη έτοιμο μοντέλο: οι διαθέσιμες υπηρεσίες καλύπτουν από την αρχική διερεύνηση μιας ανάγκης έως την ανάπτυξη εφαρμογής και την απόκτηση δεξιοτήτων. Το είδος της υποστήριξης προκύπτει από το αίτημα και την τεχνική συζήτηση, όχι μόνο από την ιδιότητα του αιτούντος.

Οι θεματικές προτεραιότητες είναι η υγεία, η βιωσιμότητα, ο πολιτισμός και η γλώσσα. Στη βιωσιμότητα περιλαμβάνονται εφαρμογές που αφορούν την ενέργεια, το νερό, τις μεταφορές και την ανθεκτικότητα στο κλίμα. Στον πολιτισμό και τη γλώσσα, το έργο στρέφεται σε πόρους και εφαρμογές σχετικούς με την κυπριακή κληρονομιά. Οι προτεραιότητες δίνουν κατεύθυνση στις εξειδικευμένες υπηρεσίες, χωρίς να μετατρέπουν κάθε ιδέα σε εγκεκριμένο αίτημα για υπολογιστική ισχύ.

Γιατί το ΙΝΓΚ αναλαμβάνει την υγεία

Το ΙΝΓΚ συμμετέχει μέσω του Τμήματος Βιοπληροφορικής και ηγείται των δραστηριοτήτων ΤΝ στην υγεία. Η εμπειρία του στη γονιδιωματική, τη μοριακή διαγνωστική, τη βιοϊατρική έρευνα και τη διαχείριση δεδομένων υγείας συνδέεται με τη διαμόρφωση υπηρεσιών για ερευνητικές και υγειονομικές ανάγκες. Αναλαμβάνει επίσης ηγετικό ρόλο στη δικτύωση του PHAROS-CY με εθνικούς και ευρωπαϊκούς φορείς, ώστε ένας οργανισμός στην Κύπρο να μπορεί να εντοπίσει την κατάλληλη τεχνογνωσία και υποδομή.

Στις εφαρμογές υγείας, η επιλογή υπολογιστικού περιβάλλοντος συνδέεται και με τους όρους χρήσης των δεδομένων. Το ΙΝΓΚ συμμετέχει στη νομική και ηθική διακυβέρνησή τους, με έμφαση στην προστασία προσωπικών και ευαίσθητων πληροφοριών, στη διαφάνεια και στη συμμόρφωση με το ευρωπαϊκό πλαίσιο. Για μια ομάδα που δουλεύει με τέτοια δεδομένα, η αξιολόγηση θα πρέπει επομένως να εξετάσει μαζί την επιστημονική ανάγκη, την απαιτούμενη υπολογιστική ισχύ και τον επιτρεπτό τρόπο διαχείρισης των πληροφοριών.

Διαβάστε επίσης:

• Το Cloudflare Basin γίνεται διαθέσιμο — χωρίς χρέωση εξόδου δεδομένων
• Η Morphotonics πήρε €40 εκατ.: τα οπτικά κυκλώματα μπαίνουν στα data centers
• Η Samsung βάζει $1 δισ. στη Helix — το data center γίνεται ενεργειακό στοίχημα