Η Κύπρος σχεδιάζει 16 προγράμματα ΤΝ — η εφαρμογή κρίνεται έως το 2032

Στις 14 Οκτωβρίου 2026, ο υφυπουργός Έρευνας, Καινοτομίας και Ψηφιακής Πολιτικής Νικόδημος Δαμιανού παρουσίασε στο Digital Agenda Cyprus Summit σχέδιο για 16 εμβληματικά προγράμματα ΤΝ έως το 2032, λέγοντας «We don’t want to win the AI race. We want to capitalise on it». Η εξαγγελία αφορά την υιοθέτηση της τεχνολογίας από το κράτος και την οικονομία· τα προγράμματα παραμένουν σχεδιαζόμενα.

Η παρουσίαση έγινε στη Λευκωσία, με επίκεντρο τις δημόσιες υπηρεσίες και πέντε κλάδους: χρηματοοικονομικές υπηρεσίες, υγεία, τουρισμό, νομικές υπηρεσίες και ναυτιλία, όπως καταγράφει το ρεπορτάζ της Cyprus Mail. Για τους πολίτες και τις επιχειρήσεις, η διαφορά θα φανεί όταν οι προτάσεις αποκτήσουν φορείς υλοποίησης, πόρους και υπηρεσίες που μπορούν πράγματι να χρησιμοποιηθούν.

Από τους εθνικούς στόχους στην επιλογή έργων

Το επίσημο προσχέδιο της στρατηγικής ορίζει οκτώ εθνικούς στόχους, περιγράφει χαρτοφυλάκιο 16 έργων μετασχηματισμού και προβλέπει ότι η εθνική αρχή ΤΝ θα δώσει προτεραιότητα σε έξι μεγάλα έργα προς υλοποίηση έως το 2032. Η επιλογή θα βασιστεί στο μετρήσιμο όφελος για πολίτες και επιχειρήσεις, στην εφικτότητα και στην αξία που μπορεί να αποδώσει κάθε έργο. Έτσι, ο συνολικός αριθμός περιγράφει το εύρος των προτάσεων και όχι ισάριθμες αποφάσεις έναρξης.

Οι στόχοι συνδέουν την αξιόπιστη χρήση της ΤΝ με την παραγωγικότητα, την έρευνα και την επιχειρηματικότητα, τον μετασχηματισμό των δημόσιων υπηρεσιών, τις δεξιότητες, τα ασφαλή και διαλειτουργικά δεδομένα, τη λογοδοσία και την ανάπτυξη εθνικών δυνατοτήτων μέσω συνεργασιών. Η σύνδεση έχει λειτουργικό νόημα: μια υπηρεσία που αξιοποιεί δεδομένα από διαφορετικούς φορείς χρειάζεται κοινά τεχνικά πρότυπα, εκπαιδευμένους υπαλλήλους και σαφή ευθύνη για το αποτέλεσμά της.

Το χαρτοφυλάκιο περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, κυβερνητικό βοηθό γνώσης, κοινή υποδομή εγγράφων, ψηφιακές πύλες για πολίτες και επιχειρήσεις, υποστήριξη υπηρεσιών υγείας, εφαρμογές στις δημόσιες συμβάσεις, πρόβλεψη τουριστικής ζήτησης, λιμενικές λειτουργίες και πληροφόρηση για τις δεξιότητες της αγοράς εργασίας. Αυτές είναι κατευθύνσεις έργων στο προσχέδιο. Η ιεράρχησή τους θα καθορίσει ποιες θα περάσουν πρώτες από τον σχεδιασμό στην υλοποίηση.

Τι αλλάζει στον σχεδιασμό των δημόσιων υπηρεσιών

Για την εξυπηρέτηση του πολίτη σχεδιάζεται η εξέλιξη του Ψηφιακού Πολίτη με δυνατότητες ΤΝ, ενώ προβλέπεται αντίστοιχη ψηφιακή πύλη για επιχειρήσεις. Ο κυβερνητικός βοηθός γνώσης προορίζεται να διευκολύνει την αναζήτηση πληροφοριών και την καθοδήγηση σε υπηρεσίες. Οι περιγραφές δείχνουν τον σκοπό των νέων λειτουργιών, όχι ότι αυτές προσφέρονται ήδη στο κοινό.

Το σχέδιο δίνει βάρος σε κοινές υποδομές που θα μπορούν να χρησιμοποιηθούν από περισσότερα υπουργεία: ταυτοποίηση, πληρωμές, διαχείριση υποθέσεων, επεξεργασία εγγράφων και ανταλλαγή δεδομένων. Προβλέπει επίσης επιταχυντή ΤΝ για τεχνική υποστήριξη στη δημόσια διοίκηση. Έτσι, μια υπηρεσία θα μπορεί να στηριχθεί σε κοινά εργαλεία, ενώ το αρμόδιο υπουργείο θα διατηρεί την ευθύνη για την επιλογή, την ασφάλεια και τη λειτουργία της συγκεκριμένης εφαρμογής.

Στις δημόσιες συμβάσεις προτείνονται εργαλεία που θα υποστηρίζουν τον έλεγχο διαδικασιών και τον εντοπισμό πιθανής απάτης. Για αποφάσεις σε ευαίσθητους τομείς, όπως η υγεία και οι κοινωνικές παροχές, προβλέπονται ανθρώπινη εποπτεία και δυνατότητα αμφισβήτησης. Η απαίτηση αυτή επηρεάζει τον τρόπο με τον οποίο θα σχεδιαστεί κάθε υπηρεσία: πρέπει να είναι σαφές ποιος ελέγχει μια απόφαση που υποστηρίχθηκε από σύστημα ΤΝ και πώς ζητείται επανεξέταση.

Πού στοχεύουν οι δράσεις για επιχειρήσεις και εργαζομένους

Στην υγεία, οι προτάσεις αφορούν την καθοδήγηση ασθενών, τον συντονισμό της φροντίδας και την υποστήριξη επαγγελματιών υπό κλινική εποπτεία. Στον τουρισμό περιλαμβάνουν πρόβλεψη ζήτησης και καλύτερη διαχείριση προορισμών. Για τη ναυτιλία περιγράφονται εφαρμογές σε λιμενικές λειτουργίες και στη διαχείριση στόλων. Κάθε πεδίο απαιτεί διαφορετικά δεδομένα, υπευθύνους και όρους εφαρμογής.

Στις χρηματοοικονομικές και νομικές υπηρεσίες, το σχέδιο εστιάζει στην ελεγχόμενη χρήση δεδομένων και στην υποστήριξη εργασιών με αυξημένες απαιτήσεις συμμόρφωσης. Προβλέπεται επίσης εθνικό πρόγραμμα που θα επιταχύνει την υιοθέτηση ΤΝ από μικρομεσαίες επιχειρήσεις, μαζί με δομές δοκιμής και υποστήριξης νέων εφαρμογών. Η πρόσβαση των επιχειρήσεων σε αυτές τις δράσεις θα εξαρτηθεί από τους όρους των προγραμμάτων όταν καθοριστούν.

Για τους εργαζομένους, η στρατηγική συνδέει την κατάρτιση με τις ανάγκες κάθε κλάδου και προβλέπει ανάπτυξη εξειδικευμένων δεξιοτήτων, καθώς και στελέχη ΤΝ μέσα στα υπουργεία. Προτείνει ακόμη παρακολούθηση των αναγκών της αγοράς εργασίας, ώστε η εκπαίδευση να ανταποκρίνεται στις θέσεις και στα καθήκοντα που αλλάζουν. Η πρόβλεψη κατάρτισης είναι ουσιαστική για την εφαρμογή: οι οργανισμοί θα χρειαστούν ανθρώπους που μπορούν να αναθέτουν, να αξιολογούν και να επιβλέπουν τα νέα συστήματα.

Οι αποφάσεις που θα κρίνουν την εφαρμογή

Το προσχέδιο προβλέπει εθνική αρχή ΤΝ για τον συντονισμό και την ιεράρχηση του χαρτοφυλακίου, διαυπουργική συνεργασία και κοινή υποδομή δεδομένων και υπολογιστικής ισχύος. Προτείνει ακόμη κέντρο κυβερνητικής καινοτομίας και δομές υποστήριξης εφαρμογών στην οικονομία. Η δημιουργία τους θα καθορίσει ποιος θέτει πρότυπα, ποιος βοηθά τους φορείς να αναπτύξουν έργα και ποιος παρακολουθεί την πρόοδο.

Το αναρτημένο κείμενο παραμένει προσχέδιο δημόσιας διαβούλευσης. Περιγράφει γενική ακολουθία ενεργειών και προβλέπει προκηρύξεις για την πρώτη ομάδα μεγάλων έργων, χωρίς δημοσιευμένο προϋπολογισμό και δεσμευτική ημερομηνία έναρξης για καθένα. Η επόμενη συγκεκριμένη εξέλιξη θα είναι η οριστικοποίηση της στρατηγικής και η ανακοίνωση ποια έργα επιλέγονται, ποιοι φορείς τα αναλαμβάνουν και με ποια χρηματοδότηση.

Διαβάστε επίσης:

• Η Κύπρος σχεδιάζει τη χρηματοδότηση καινοτομίας έως το 2034
• Δωρεάν εργαλεία ΤΝ για το Δημόσιο: από ανωνυμοποίηση έως eSummary
• Η Κύπρος βάζει €13,5 εκατ. στην ESA — ανοίγουν τέσσερα προγράμματα