Barter στο Instagram: το «δωρεάν» προϊόν θέλει παραστατικό

Αν παίρνεις προϊόν, υπηρεσία ή διαμονή με συμφωνημένη υποχρέωση να προβάλεις μια επιχείρηση στο Instagram, παρέχεις διαφημιστική υπηρεσία που χρειάζεται παραστατικό και φορολογική καταγραφή, ακόμη κι αν δεν εισπράττεις χρήματα. Η απόφαση ΔΕΔ 1966/2026 επικύρωσε τον καταλογισμό μη εκδοθέντων στοιχείων σε επιχείρηση που προωθούσε προϊόντα και υπηρεσίες με αναρτήσεις, μεταξύ άλλων μέσω συμφωνιών barter. Η υπόθεση αφορούσε επαγγελματική δραστηριότητα· ένα tag από μόνο του δεν αρκεί για να χαρακτηριστεί κάθε προσωπική δημοσίευση χορηγία.

Για να βρεις τον σωστό χειρισμό, ξεκίνα από τη συμφωνία: τι παραδίδεις, ποιος σου δίνει το αντάλλαγμα και ποια αξία έχει. Αν πρόκειται να ασκήσεις επιχειρηματική δραστηριότητα, η οδηγία της ΑΑΔΕ για την έναρξη απαιτεί δήλωση πριν από την πρώτη συναλλαγή στο πλαίσιο της δραστηριότητας. Για μια μεμονωμένη ή αμφίβολη περίπτωση, ο λογιστής χρειάζεται τους πραγματικούς όρους της συνεργασίας για να κρίνει την υποχρέωση έναρξης και το κατάλληλο στοιχείο.

Πότε το προϊόν είναι αμοιβή και πότε δώρο

Το καθοριστικό στοιχείο είναι η ανταπόδοση. Αν έχεις δεσμευτεί να κάνεις ανάρτηση, να παρουσιάσεις προϊόν, να βάλεις σύνδεσμο ή να αναφέρεις λογαριασμό ως όρο για να λάβεις μια παροχή, υπάρχει εμπορική συμφωνία. Η λέξη «δώρο» στο μήνυμα της εταιρείας δεν αναιρεί όσα συμφωνήθηκαν για την προβολή.

Αν η εταιρεία έστειλε προϊόν χωρίς υποχρέωση δημοσίευσης ή άλλη ανταπόδοση, η παραλαβή του δεν τεκμηριώνει από μόνη της αμοιβή για διαφημιστική υπηρεσία. Φύλαξε τη σχετική επικοινωνία: μπορεί να εξηγήσει γιατί μια μεταγενέστερη αυθόρμητη αναφορά διαφέρει από περιεχόμενο που ζητήθηκε και εγκρίθηκε από την εταιρεία. Μετρά επίσης το συνολικό πλαίσιο, όπως επαναλαμβανόμενες συνεργασίες, συμφωνημένα παραδοτέα και αναρτήσεις που συνδέονται με την επαγγελματική σου δραστηριότητα.

Στην εξετασθείσα υπόθεση, οι μη τιμολογημένες αναρτήσεις είχαν χαρακτηριστικά παρόμοια με αναρτήσεις που είχαν ήδη τιμολογηθεί, ενώ η επιχείρηση δεν προσκόμισε στοιχεία που να εξηγούν γιατί πρόσφερε δωρεάν τις συγκεκριμένες υπηρεσίες. Γι’ αυτό η διάκριση δεν λύνεται με μια ετικέτα στο πακέτο ή με το αν καταβλήθηκαν χρήματα: χρειάζεται να φαίνεται τι συμφωνήθηκε και τι τελικά παρασχέθηκε.

Η διαδρομή για κάθε είδος συνεργασίας

Το είδος της αμοιβής αλλάζει τα αποδεικτικά που χρειάζεσαι, όχι την ανάγκη να περιγράψεις σωστά την υπηρεσία σου. Πριν καθοριστούν το παραστατικό, η αξία και ο χειρισμός του ΦΠΑ, ξεχώρισε τις παρακάτω περιπτώσεις:

• Χρηματική χορηγία: σημείωσε αν πελάτης σου είναι η εταιρεία ή το πρακτορείο, ποιες δημοσιεύσεις αγοράζει και ποιο ποσό συμφωνήθηκε. Η τραπεζική κατάθεση αποδεικνύει την πληρωμή, αλλά δεν αντικαθιστά το παραστατικό της υπηρεσίας.
• Προϊόν ή υπηρεσία: κατέγραψε τι κρατάς ή χρησιμοποιείς, τι προβολή οφείλεις και πώς προσδιορίζεται η συμφωνημένη αξία. Ζήτησε και τα στοιχεία που αφορούν την παροχή της εταιρείας προς εσένα, ώστε ο λογιστής να εξετάσει και τις δύο πλευρές της ανταλλαγής.
• Ταξίδι ή διαμονή: ξεχώρισε ποιες παροχές αποτελούν συμφωνημένη αμοιβή για περιεχόμενο και ποιες δαπάνες πληρώνει η εταιρεία στο πλαίσιο της παραγωγής. Οι όροι κράτησης, ο πληρωτής και τα παραστατικά καθορίζουν τον χειρισμό.
• Giveaway: διαχώρισε τη δική σου αμοιβή για την οργάνωση ή την προβολή από το έπαθλο του νικητή. Κατέγραψε ποιος αγοράζει, κατέχει και αποστέλλει το έπαθλο, καθώς και αν λαμβάνεις εσύ πρόσθετο προϊόν ή πληρωμή.
• Affiliate και αμοιβές πλατφόρμας: κράτησε τις εκκαθαρίσεις προμηθειών ή πληρωμών, τους όρους του προγράμματος και τα στοιχεία του φορέα που πληρώνει. Όταν ο αντισυμβαλλόμενος βρίσκεται στο εξωτερικό, ο τόπος παροχής της υπηρεσίας και ο ΦΠΑ απαιτούν χωριστό έλεγχο πριν από την έκδοση.

Πώς προσδιορίζεται η αξία του barter

Ένα προϊόν που αποκτάς έναντι προβολής δεν καταχωρίζεται με μηδενική αξία επειδή η αποστολή του χαρακτηρίστηκε «δωρεάν». Βάλε στη συμφωνία συγκεκριμένη περιγραφή των παραδοτέων και της αντιπαροχής: ποιο προϊόν ή ποιες υπηρεσίες παρέχονται, σε ποιον, με ποιους όρους και ποια αξία αποδίδουν τα μέρη στην ανταλλαγή. Κράτησε προσφορά, τιμοκατάλογο, συμφωνητικό ή άλλα έγγραφα που εξηγούν αυτόν τον προσδιορισμό.

Στην υπόθεση της ΔΕΔ, ο έλεγχος χρησιμοποίησε πραγματικές χρεώσεις από συμφωνητικά και προηγούμενα παραστατικά της ίδιας επιχείρησης για να εκτιμήσει μη τιμολογημένες αναρτήσεις. Αυτό δείχνει γιατί ένα τεκμηριωμένο ποσό είναι ουσιώδες· οι χρεώσεις μιας άλλης επιχείρησης δεν αποτελούν τιμοκατάλογο για τη δική σου συνεργασία. Αν τα μέρη διαφωνούν για την αξία ή για το ποιος αγοράζει τη διαφημιστική υπηρεσία, λύσε το πριν εκδοθεί στοιχείο με ελλιπή δεδομένα.

Παραστατικό, myDATA και αρχείο συνεργασίας

Αφού προσδιοριστούν ο πελάτης, η υπηρεσία και η αξία, εκδίδεται το κατάλληλο παραστατικό και διαβιβάζονται τα δεδομένα του στο myDATA. Το timologio της ΑΑΔΕ παρέχεται δωρεάν για ψηφιακή έκδοση παραστατικών επιχείρησης με ταυτόχρονη διαβίβασή τους. Η εφαρμογή εκτελεί την έκδοση και τη διαβίβαση· ο χαρακτηρισμός της συναλλαγής πρέπει να έχει προηγηθεί.

Φύλαξε μαζί τα μηνύματα ή τη σύμβαση, την περιγραφή των παραδοτέων, την απόδειξη παραλαβής προϊόντος ή χρήσης υπηρεσίας, τα στοιχεία αποτίμησης και τα εκδοθέντα παραστατικά. Πρόσθεσε τις εκκαθαρίσεις, τις κινήσεις πληρωμής και το τελικό περιεχόμενο με τα συμφωνημένα στοιχεία δημοσίευσης. Έτσι το αρχείο δείχνει τη σύνδεση ανάμεσα σε αυτό που έλαβες και στην υπηρεσία που παρείχες, ακόμη κι αν η δημόσια ανάρτηση δείχνει μόνο ένα tag.

Για giveaway, κράτησε επίσης τους όρους της ενέργειας και στοιχεία για την παράδοση του επάθλου. Για προϊόν χωρίς υποχρέωση προβολής, διατήρησε τη διευκρίνιση της εταιρείας και την επικοινωνία που ακολούθησε. Αυτά τα στοιχεία βοηθούν να εξεταστεί η πραγματική σχέση όταν η εικόνα της ανάρτησης δεν την αποκαλύπτει.

Πότε χρειάζεται εξατομικευμένος φορολογικός χειρισμός

Συζήτησε την περίπτωση με λογιστή πριν τιμολογήσεις όταν δεν έχεις κάνει έναρξη, η αμοιβή σε είδος δεν έχει σαφή αξία, ο πελάτης βρίσκεται στο εξωτερικό ή η ίδια συμφωνία συνδυάζει χρήματα, προϊόντα και κάλυψη εξόδων. Χρειάζεται τότε να κριθούν η δραστηριότητα, τα παραστατικά των δύο μερών, ο ΦΠΑ και η καταχώριση με βάση τα έγγραφα της συγκεκριμένης συναλλαγής.

Ο φορολογικός οδηγός του Υπουργείου ορίζει ότι από το φορολογικό έτος 2026 τα κέρδη επιχειρηματικής δραστηριότητας συνυπολογίζονται με τυχόν μισθούς και συντάξεις και υπάγονται σε βασική κλίμακα από 9% έως 44%, με ειδικές προβλέψεις για ηλικία και εξαρτώμενα τέκνα. Κέρδος είναι τα έσοδα μετά τις δαπάνες που αναγνωρίζονται για έκπτωση, ενώ για ατομική επιχειρηματική δραστηριότητα μπορεί να εφαρμόζεται και ελάχιστο τεκμαρτό εισόδημα. Η αξία του ανταλλάγματος, επομένως, πρέπει να αποτυπώνεται αξιόπιστα στα βιβλία, ακόμη κι όταν η συνεργασία δεν έφερε μετρητά.

Διαβάστε επίσης:

• Η ΤΝ μπήκε στο 47% των ελληνικών επιχειρήσεων — οι δεξιότητες έμειναν πίσω
• Airtable ή Baserow: η αυτοφιλοξενία θέλει και διαχειριστή
• Η DOTSOFT θέλει να περάσει στην Κύρια Αγορά μετά από άνοδο εσόδων 39,3%