63% карыстальнікаў ШІ працуюць хутчэй — карысць не дастаецца ўсім

6 кастрычніка 2026 года Gallup апублікаваў першыя вынікі другога года American Job Quality Study, сумеснага даследавання з Jobs for the Future і The Families & Workers Fund: 63% амерыканскіх работнікаў, якія выкарыстоўвалі ШІ на працы, паведамілі, што выконваюць задачы хутчэй, а 56% — што знаходзяць больш творчыя рашэнні. Гэта адказы 7 845 карыстальнікаў ШІ, апытаных з 26 студзеня да 24 сакавіка; параўнанні выкарыстання інструмента і якасці працы абапіраюцца на шырэйшую выбарку з 15 482 чалавек.

Хуткасць ацэньвалі самі работнікі: аб’ектыўнага замеру зэканомленага часу апублікаваныя вынікі не даюць. Няроўнасць бачная і да параўнання вынікаў карыстальнікаў: паводле Semafor, 28% амерыканскіх работнікаў звяртаюцца да ШІ не радзей за раз на тыдзень, а 54% ніколі не выкарыстоўвалі яго ў сваёй працы. Таму адказ на пытанне, каму ён дапамагае, залежыць ад таго, хто ўвогуле мае прыдатныя задачы і магчымасць набрацца досведу.

Чаму карыстальнікі адчуваюць розны выйгрыш у хуткасці

Частата выкарыстання звязана з вынікам: сярод штодзённых і штотыднёвых карыстальнікаў пра паскарэнне сказалі 79%, сярод тых, хто звяртаецца да ШІ радзей, — 38%. Рэгулярнасць можа даваць чалавеку больш практыкі і дапамагаць знаходзіць задачы, якія варта перадаць інструменту. Але сувязь працуе і ў адваротным кірунку: супрацоўнік, якому ШІ сапраўды дапамагае, хутчэй за ўсё будзе карыстацца ім часцей. Апытанне не аддзяляе гэтыя механізмы адзін ад аднаго.

Нават калі ўлічваць толькі людзей з досведам выкарыстання ШІ, адукацыйны разрыў застаецца. Пра хутчэйшае выкананне задач паведамілі 68% карыстальнікаў са ступенню бакалаўра або вышэй і 51% карыстальнікаў са школьнай адукацыяй або ніжэй. Пры гэтым долі тых, хто адзначыў больш творчыя рашэнні і лепшую якасць выніку, у адукацыйных групах былі падобнымі. Такім чынам, адукацыйная перавага ў апытанні мацней выяўляецца менавіта ў хуткасці, а не ва ўсіх відах карысці адразу.

Падобная розніца ёсць паводле ўзросту і аплаты. Сярод карыстальнікаў маладзейшых за 55 гадоў пра паскарэнне паведамілі 64%, сярод тых, каму 55 гадоў або больш, — 54%; для больш творчай працы і павышэння якасці такога ўзроставага разрыву не выявілі. Сярод людзей з месячным даходам ад асноўнай працы не менш за 10 000 долараў паскарэнне адзначылі сем з дзесяці, пры даходзе ад 4 000 да 9 999 долараў — 62%, а пры менш чым 4 000 долараў — 58%. Даход тут апісвае групы ўдзельнікаў, а не даказвае, што большы заробак сам па сабе робіць ШІ карыснейшым.

Пасада вызначае шанец карыстацца ШІ

Сярод выпускнікоў каледжаў 40% выкарыстоўваюць ШІ штодня або штотыдзень, сярод работнікаў без дыплома каледжа — 17%. Для кіраўнікоў адпаведная доля складае 37%, для супрацоўнікаў без кіраўніцкіх абавязкаў — 25%. Калі група часцей сутыкаецца з інструментам, яна атрымлівае і больш магчымасцяў заўважыць яго карысць. Таму параўнанне толькі тых, хто ўжо карыстаецца ШІ, не паказвае ўсяго маштабу няроўнага доступу.

Характар працы таксама мае значэнне. Прыкладна палова супрацоўнікаў прафесійных і дзелавых паслуг, фінансавай сферы і інфармацыйных галін ужывае ШІ рэгулярна; сярод дапаможнага медыцынскага персаналу, работнікаў вытворчасці і рознічнага гандлю ад 70% да больш як 80% ніколі не выкарыстоўвалі яго ў сваёй ролі. Не ўсе пасады прадугледжваюць пастаянны доступ да лічбавых прылад або задачы, у якіх супрацоўнік можа непасрэдна ўжыць ШІ. Само па сабе прадастаўленне доступу да сэрвісу не стварае аднолькавага набору задач.

Маладзейшы ўзрост таксама не азначае больш частай практыкі: сярод работнікаў ад 18 да 24 гадоў ШІ рэгулярна выкарыстоўвае прыкладна кожны пяты. Затое сярод карыстальнікаў гэтага ўзросту 38% сказалі, што пасля выкарыстання ШІ працадаўца пачаў даручаць ім больш абавязкаў; у іншых узроставых групах паказчык не перавышаў 31%. Гэта паказвае, што паскарэнне для асобнага работніка можа суправаджацца пераразмеркаваннем працы, а не проста вызваленнем часу.

Якасць пасады ўплывае на карціну карысці

Рэгулярныя карыстальнікі часцей ужо працуюць на пасадах, якія адпавядаюць шматмернаму крытэрыю якаснай працы ў даследаванні: 52% супраць 46% сярод нерэгулярных карыстальнікаў і 32% сярод тых, хто не карыстаўся ШІ. У крытэрый уваходзяць розныя ўмовы працы, а не толькі аплата. Паколькі вышэйшая адукацыя, кіраўніцкія функцыі і галіна занятасці звязаны адначасова з выкарыстаннем ШІ і якасцю пасады, гэтыя лічбы не дазваляюць зрабіць выснову, што менавіта інструмент стварыў лепшыя ўмовы.

Хуткасць не ахоплівае ўсяго досведу работніка. Пра больш часу на цікавыя задачы паведамілі 47% карыстальнікаў, пра вышэйшую якасць выніку — 46%, а 31% сказалі, што працадаўца стаў даручаць ім больш абавязкаў. Сярод тых, каму ШІ дапамагае працаваць хутчэй, апошняя доля дасягае 37%. Для кіраўніка гэта розныя паказчыкі: вызвалены час можа палепшыць змест працы, а можа ператварыцца ў дадатковую нагрузку.

Молі Бланкеншып, якая ўдзельнічала ў кіраўніцтве даследаваннем ад Jobs for the Future, у размове з Fox Business сказала, што перавагі «are not being shared evenly» — «размяркоўваюцца нераўнамерна». Яшчэ адно вымярэнне якасці працы — уплыў супрацоўніка на рашэнні аб новых тэхналогіях: 52% усіх апытаных лічаць, што маюць у гэтым меншы ўплыў, чым хацелі б. Калі людзі не ўдзельнічаюць у вызначэнні прыдатных задач, аднолькавы доступ да праграмы можа даць ім зусім розны досвед.

Як зрабіць доступ да карысці больш роўным

Для кіраўніка вынікі падказваюць меры, але не гатовую праграму з гарантаваным эфектам. Навучанне мае сэнс прывязваць да рэальных задач кожнай пасады: супрацоўніку, які працуе з лічбавымі матэрыяламі, і таму, чыя праца патрабуе фізічнай прысутнасці, патрэбныя розныя магчымасці. Важна таксама даць час на практыку тым, хто пакуль выкарыстоўвае ШІ нерэгулярна, і спытаць саміх работнікаў, дзе дапамога інструмента дарэчная.

• Вызначыць прыдатныя для ШІ задачы асобна для кожнай групы пасад, не лічыць колькасць выдадзеных ліцэнзій мерай роўнага доступу.
• Даваць навучанне і час на практыку супрацоўнікам з розным досведам, каб магчымасць паспрабаваць інструмент не залежала толькі ад адукацыі або кіраўніцкай пасады.
• Сачыць разам за хуткасцю, якасцю выніку, цікавасцю працы і дадатковымі абавязкамі, каб выгаду ад паскарэння атрымліваў таксама работнік.

Гэта рэдакцыйныя высновы з амерыканскага апытання, а не правераныя ім меры для беларускіх кампаній: пераносіць працэнты на Беларусь без мясцовых даных нельга. Поўны даклад другога года American Job Quality Study чакаецца ў канцы кастрычніка 2026 года. Ён павінен даць больш падрабязнасцяў пра сувязь выкарыстання ШІ, якасці працы і ўплыву супрацоўнікаў на ўкараненне тэхналогій.

Чытайце таксама:

• Instinct падаражэў у чатыры разы за месяц — карыстальнікаў не раскрываюць
• GitLab AI Gateway даў карыстальніку камандны радок: патч ужо выйшаў
• Gumroad ці Sellfy: 10% з продажу даражэюць хутчэй за падпіску