Patreon mu Substack mi? Aynı yüzde 10, farklı gelir modeli
Kısa cevap: Birden fazla üyelik kademesi, topluluk erişimi ve farklı içerik biçimleri satıyorsanız Patreon; asıl ürününüz düzenli bir bülten veya editoryal yayınsa Substack daha uygun. Patreon’un yeni standart planı ile Substack ücretli aboneliklerden yüzde 10 alsa da iki hizmet aynı gelir modelini ya da aynı net tutarı sunmuyor.
Standart ABD doları kart ödemesi varsayımında Patreon’un ücret yığını biraz daha hafif kalıyor. Bununla birlikte Türkiye’den seçim yapan bir üretici için belirleyici sorular yalnızca komisyon değil: ödeme sayısı kaç, takipçi hangi vaade para ödüyor ve Substack’in gerektirdiği Stripe bağlantısı için uygun bir işletme yapısı var mı?
Yüzde 10 yalnızca ilk ücret katmanı
Patreon’un üretici ücretleri dökümü, sayfasını 4 Ağustos 2025’ten sonra yayımlayan üreticilerin standart yüzde 10 planına geçtiğini gösteriyor. ABD dolarıyla 3 doların üzerindeki kart ve Apple Pay ödemelerinde ayrıca yüzde 2,9 artı işlem başına 0,30 dolar kesiliyor; ödeme para birimi üreticinin tahsilat para biriminden farklıysa toplam ödeme üzerinden yüzde 2,5 dönüşüm ücreti uygulanabiliyor. Vergiler ve bakiyeyi hesaba aktarma gideri de platform payının dışında.
Substack ücretsiz yayınlardan veya ücretsiz abone sayısından ücret almıyor. Ücretli abonelik açıldığında Substack’in ücret tablosunda her işlem için yüzde 10 platform payı, standart ABD kartı örneğinde yüzde 2,9 artı 0,30 dolar ve yinelenen ödemelerde yüzde 0,7 Stripe Billing gideri yer alıyor. Alternatif ödeme yöntemlerinin ücretleri, Stripe hesabının kayıtlı olduğu ülkeye göre değişiyor.
Dolayısıyla karşılaştırma denklemi brüt gelirden yalnızca yüzde 10 çıkarmamalı. Platform payı, yüzde bazlı kart gideri, işlem başına sabit tutar, yinelenen ödeme gideri, olası kur dönüşümü, vergi ve para çekme maliyeti ayrı satırlarda tutulmalı.
Aynı ciro, farklı işlem sayısı
Aşağıdaki koşullu senaryolarda bütün ödemeler aylık, ABD doları cinsinden ve standart kartla yapılıyor. Patreon hesabı standart yüzde 10 planda; Substack hesabında yüzde 0,7 Billing gideri bulunuyor. Vergi, kur dönüşümü, iade, başarısız tahsilat, uygulama mağazası ve para çekme ücretleri hesaba katılmıyor.
- 1.000 dolar ciro, 100 adet 10 dolarlık ödeme: Patreon’da 100 dolar platform payı, 29 dolar oransal kart gideri ve 30 dolar sabit işlem giderinden sonra yaklaşık 841 dolar kalır. Substack’te ek 7 dolarlık Billing gideri sonucu yaklaşık 834 dolardır.
- 1.000 dolar ciro, 200 adet 5 dolarlık ödeme: Sabit işlem gideri 60 dolara çıkar. Patreon yaklaşık 811 dolar, Substack yaklaşık 804 dolar bırakır; ciro değişmediği hâlde daha fazla küçük işlem net geliri azaltır.
- 5.000 dolar ciro, 250 adet 20 dolarlık ödeme: Patreon için yaklaşık net tutar 4.280 dolar, Substack için 4.245 dolardır. Bu koşullardaki 35 dolarlık fark, Substack’in yüzde 0,7 yinelenen ödeme gideridir.
Bunlar doğrulanmış oranlardan üretilen aritmetik sonuçlardır, gerçekleşmiş kazanç verileri değildir. AdsRPM’nin normalleştirilmiş modeli de aylık 8 dolar ödeyen 1.000 kişi ve standart ABD kartı varsayımıyla Patreon için 6.668 dolar, Substack için 6.612 dolar tahmini net gelir hesaplıyor. Modelin sonucu aynı noktaya işaret ediyor: düşük ortalama ödemelerde sabit işlem gideri, başlıktaki platform oranından daha görünür hâle geliyor.
Türkiye’den Substack için Stripe eşiği var
Substack’te ücretli yayın açarken Payments bölümünden Stripe’a bağlanmak ve ödeme almak için istenen bilgileri tamamlamak gerekiyor; bu adımlar ücretli yayın kurulumunda açıkça belirtiliyor. Bu nedenle ücretsiz bir yayın başlatabilmek ile ücretli abonelik tahsil edebilmek aynı erişim koşuluna sahip değil.
Stripe’ın desteklenen işletme bölgeleri listesinde Türkiye yer almıyor. Yalnızca Türkiye’de yerleşik kişi veya şirket bu yüzden yerel bir Stripe hesabı açabileceğini varsaymamalı; desteklenen başka bir ülkede usulüne uygun kurulmuş işletmesi olanların durumu ise o ülkenin şirket, banka, kimlik doğrulama ve vergi koşullarına bağlı. Böyle bir yapının kuruluş ve muhasebe maliyetini komisyon hesabının dışında bırakmak, Substack’in gerçek maliyetini eksik gösterir.
Patreon tarafında da ödeme yöntemi, üyenin konumu, tahsilat para birimi ve para çekme seçeneği sonucu değiştirebilir. Özellikle küresel takipçiye satış yapacak bir üretici, kitlesinin ağırlıklı ödeme para birimini kendi tahsilat tercihiyle birlikte değerlendirmeli.
Patreon üyeliği, Substack yayını fiyatlandırır
Patreon’un standart planı aylık ve yıllık üyelikleri, dijital ürün satışını, gönderileri, sohbetleri, anketleri ve yorumları aynı yapı altında topluyor. Bu nedenle podcast, video, eğitim, illüstrasyon veya hayran topluluğu gibi birden fazla yararı kademelere ayırmak isteyen üreticiler için teklifin merkezi “hangi erişim düzeyine sahip olacağım?” sorusudur.
Substack’te satın alma gerekçesi daha doğrudan yayınla ilişkilidir: ücretli yazılar, düzenli bülten, sesli içerik veya belirli bir konuda süren editoryal çalışma. Okur “ne sıklıkta, hangi konuda yayın alacağım?” sorusunun cevabını kolayca görebiliyorsa e-posta dağıtımı ile ödeme duvarının aynı akışta olması güçlü bir ürün uyumu yaratır.
Mevcut kitleniz sizi kişiliğiniz, üretim süreciniz ve topluluk etkileşimi için takip ediyorsa Patreon’un üyelik dili daha anlaşılır olabilir. Takipçiler belirli bir konuda düzenli editoryal çıktı bekliyorsa Substack daha doğal bir satın alma gerekçesi sunar. Bu fark, birkaç dolarlık işlem maliyeti avantajından daha yüksek dönüşüm veya daha uzun abonelik süresi yaratabilir; ancak böyle bir sonuç önceden garanti edilemez.
Kararı gelir modeliyle verin
Seçim için dört girdiyi aynı tabloda karşılaştırın: aylık brüt gelir hedefi, beklenen ödeme sayısı, ortalama ödeme tutarı ve tahsilat para birimi. Ardından teklifi tek cümlede sınayın: “üyeler bu ayrıcalıklara ve topluluğa erişir” ifadesi Patreon’a, “aboneler bu yayını şu sıklıkta alır” ifadesi Substack’e daha yakındır.
- Patreon daha uygun: Birden fazla kademe, topluluk etkileşimi ve farklı medya biçimleri teklifin temelini oluşturuyorsa; kitlenizi mevcut kanallarınızdan üyelik sayfasına taşıyabiliyorsanız.
- Substack daha uygun: Satılan ana ürün düzenli bir yayınsa, e-posta aboneliği kitlenizin davranışına uyuyorsa ve ödemeler için uygun bir Stripe bağlantısı kurabiliyorsanız.
- Karar için veri eksik: Hesap yalnızca yüzde 10 platform payına dayanıyorsa. İşlem sayısı, ortalama ödeme, para birimi ve para çekme gideri eklenmeden gerçek maliyet karşılaştırılmış olmaz.
Standart ABD doları kartı senaryolarında Patreon sayısal olarak az farkla önde kalıyor. Yine de doğru seçim, en düşük ücret satırından önce satılan ürünün üyelik mi yoksa yayın mı olduğuna dayanıyor: başlıktaki aynı yüzde 10, ancak bu sınırlar içinde karşılaştırılabilir.
Ayrıca okuyun:
Bültenimize abone olun
En son Web3, yapay zekâ ve kripto haberleri doğrudan gelen kutunuza gelsin.