May bagong DICT chief—digital projects ang unang susukat kay De Claro

Ayon sa Presidential Communications Office, inanunsiyo ni Pangulong Ferdinand Marcos Jr. sa Malacañang noong Oktubre 13, 2026 na nilagdaan niya ang ad interim appointment ni Robert Joseph de Claro bilang kalihim ng Department of Information and Communications Technology (DICT), kapalit ni Henry Aguda. “I have already signed the ad interim appointment,” sabi ng pangulo. Bago ang appointment, si De Claro ang presidente at chief executive officer ng Social Security System (SSS), kung saan pinamunuan niya ang Information and Technology Collection Committee. Kinatawan din niya ang SSS sa board ng Union Bank at pinamunuan ang board ng Union Digital Bank.

May agarang pagsubok sa bagong kalihim: sa ulat ng Daily Tribune, sinabi ni De Claro na rerepasuhin niya ang mga proyekto, badyet at procurement ng DICT at maglalatag ng malinaw na plano sa loob ng tatlong buwan; binanggit din niyang may 12,000 nang na-install na libreng Wi-Fi site at target na umabot sa 20,000 bago matapos ang taon. Nangako siyang hihigpitan ang pagmamanman sa mga pasilidad kasunod ng mga alegasyon tungkol sa pagpapatupad ng programa. Ang pagkakaiba ng site na na-install at koneksiyong aktuwal na gumagana ang isa sa mga unang kailangang linawin.

Mga pondo at target na mamanahin niya

Ayon sa Department of Budget and Management, 22,916 aktibong access point ang target ng Free Public Internet Access Program sa 2026, habang 38,829 ang target sa panukalang badyet para sa 2027. May ₱5 bilyon ang programa sa naaprubahang badyet ng 2026 at gayon din ang iminumungkahing halaga para sa 2027. Sa kasalukuyang pondo pa lamang, may sukatan na ang bagong pamunuan: gaano karaming access point ang aktibo at saan makikita ang mga ito.

Magkaiba ang naaprubahan nang pondo at ang panukala para sa susunod na taon. Sa National Broadband Program, mula ₱667 milyon sa 2026 ay iminumungkahi ang ₱1.1 bilyon sa 2027; sa eGovernment Program, mula ₱1.49 bilyon ay panukalang ₱3.23 bilyon naman. Kasama rin sa panukala ang ₱950 milyon para sa National Government Data Center Infrastructure at ₱312 milyon para sa National Government Portal. Hindi pa maituturing na nagastos o naihatid na serbisyo ang alinman sa mga panukalang halagang iyon.

Wi-Fi: hindi pareho ang site at aktibong access point

Magkaiba ang dalawang bilang sa usapin ng libreng internet. Ang binanggit ni De Claro ay mga site na na-install at ang hangaring madagdagan ang mga ito bago matapos ang taon; ang nasa talaan ng badyet ay target para sa aktibong access point. Maaaring magkaroon ng higit sa isang access point sa isang site, at hindi katumbas ng aktibong koneksiyon ang pagkakabit lamang ng kagamitan. Dahil magkaiba ang yunit at kondisyon, hindi dapat direktang paghambingin ang mga bilang na para bang iisang sukatan ang mga iyon.

Para sa paaralan, pasilidad pangkalusugan o malayong barangay, nasusukat ang pakinabang sa oras na gumagana at nagagamit ang koneksiyon. Maipapakita ng mas malinaw na ulat kung ilan sa mga na-install na site ang nagbibigay pa rin ng serbisyo, gaano katagal ang pagkawala ng koneksiyon at aling mga lokasyon ang naibalik matapos magkaaberya. Mahalaga rin ang lokasyon ng bawat aktibong serbisyo: kung kabuuang bilang lamang ang inilalabas, mahirap malaman kung umabot ang programa sa mga komunidad na kulang sa internet.

Layunin din ng programa na palawakin ang saklaw sa malalayong barangay, paaralan, pasilidad pangkalusugan at transport hub. Dito makikita ang kaibahan ng lawak ng pag-install at kalidad ng pagpapanatili. Kailangang magkapares sa pag-uulat ang lokasyon at katayuan ng serbisyo upang makita kung ang target ay nagiging maaasahang koneksiyon para sa mga taong naroon.

Broadband at online na serbisyo: koneksiyon hanggang transaksiyon

Ang National Broadband Program ang bahagi ng imprastrakturang magdadala ng kapasidad sa mga lugar na nangangailangan ng koneksiyon; ang libreng pampublikong internet ang serbisyong nakikita sa mismong lokasyon. Kung umusad ang imprastraktura ngunit hindi gumagana ang koneksiyon sa paaralan o barangay, hindi pa iyon ganap na pakinabang sa publiko. Makatutulong ang magkahiwalay na tala para sa nakumpletong imprastraktura, mga lokasyong nakakabit at mga koneksiyong aktibo, kasama ang paggastang katapat ng bawat yugto.

Sa mga serbisyo ng pamahalaan, layon ng eGovernment Program na pag-ugnayin ang mga sistema ng ahensiya sa mga platapormang gaya ng eGovPH. May hiwalay ding plano para sa National Government Portal na pagsasama-samahin ang impormasyon at mga serbisyong direktang ginagamit ng publiko. Ang makabuluhang sukatan ay kung kayang tapusin ang isang transaksiyon online, kung kailangan pang pumunta sa tanggapan at kung hindi na inuulit ang pagbibigay ng parehong impormasyon sa magkakaibang ahensiya.

Dala ni De Claro ang karanasan sa SSS, kung saan mahalaga ang tuloy-tuloy na serbisyo sa mga miyembro at pensiyonado. Sa DICT, magkakahiwalay ang mga ahensiyang kailangang pag-ugnayin. Ang paglalathala ng mga transaksiyong talagang natatapos, kasama ang mga hakbang na nangangailangan pa rin ng personal na pagpunta, ang magpapakita kung nababawasan ang abala sa mamamayan.

Cybersecurity at planong inaasahan sa unang mga buwan

Kasabay ng pagpapalawak ng mga koneksiyon at online na transaksiyon ang responsibilidad na panatilihing ligtas at maaasahan ang mga sistema. Para sa mga serbisyong ginagamit ng higit sa isang ahensiya, dapat malinaw kung aling tanggapan ang tutukoy ng insidente, sino ang mangunguna sa pagtugon at paano ipaaalam sa gumagamit ang pagkaantala. Mahalaga ang paghahating iyon kapag ang problema ay nasa sistemang pinatatakbo ng isang ahensiya ngunit nakaaapekto sa transaksiyon ng iba.

May praktikal na ugnayan sa seguridad ang pagsusuri ni De Claro sa mga proyekto at procurement: kapag may aberya sa serbisyong binili o pinatatakbo ng kontratista, kailangang matukoy kung sino ang may tungkuling mag-ayos at kung kailan naibalik ang serbisyo. Hindi sapat ang bilang ng mga sistemang inilunsad kung walang datos sa paggana at pagtugon. Ang mga datos na iyon ang magpapakita kung ano ang naihatid ng mga proyektong naunang pinondohan.

Sa planong inaasahan mula sa bagong pamunuan, magiging mahalaga ang batayang bilang at lokasyon ng mga aktibong Wi-Fi access point, estado ng mga gawaing broadband at mga transaksiyong natatapos sa eGovPH. Kakailanganin ding paghiwalayin ang naaprubahang pondo, aktuwal na paggasta at mga target na nakasalalay pa sa panukalang badyet. Ang ulat ni De Claro matapos ang kaniyang pagsusuri sa mga proyekto at procurement ang susunod na pagkakataong maitapat ang mga pangako sa nasusukat na serbisyo.

Basahin din:

• ₱1 bilyon ang bagong harang sa bangkong gustong maging digital
• Robotics export chain ng PEZA—motion data ang bagong puwesto ng Pilipinas
• ₱6B pumasok sa ABS-CBN—dilution ang kapalit ng digital reset