Politika e AI-së në punë: pa kufij të dhënash, trajnimi s’mjafton

Për të krijuar një politikë për AI-në në punë, përcaktoni përdorimet e lejuara, të dhënat që stafi nuk duhet të fusë në mjete dhe rezultatet që kërkojnë miratim njerëzor. Caktoni edhe personin që merr njoftimet për incidente. Pa këta kufij, trajnimi mund t’u mësojë punonjësve si ta përdorin AI-në, por nuk u jep një rregull të qartë për rastet e ndjeshme.

Modeli më poshtë ka tetë seksione që mund t’i plotësojë edhe një ekip i vogël. Teksti mes thonjëzave është formulim i propozuar për politikën e brendshme; zëvendësoni pjesët në kllapa me role, mjete dhe afate reale të biznesit tuaj. Jepjani të njëjtat rregulla edhe kontraktorëve që përdorin mjete në emër të kompanisë.

Përcaktoni qëllimin dhe mjetet

Kuadri AI RMF i NIST është vullnetar dhe synon t’i ndihmojë organizatat të menaxhojnë rreziqet e AI-së gjatë zhvillimit dhe përdorimit të saj. Për një politikë të shkurtër pune, një mënyrë për ta zbatuar këtë parim është ta lidhni çdo leje me një detyrë dhe një përgjegjës, në vend që të jepni leje të përgjithshme për çdo mjet.

Qëllimi

«AI-ja mund të përdoret për [detyrat e përcaktuara], nga [rolet e përcaktuara], vetëm si ndihmë në punë. Përgjegjësia për materialin ose vendimin përfundimtar mbetet te [roli përgjegjës].» Shënoni detyra të dallueshme, si përgatitja e një strukture teksti ose përmbledhja e materialeve të miratuara. Nëse një përdorim prek klientët, punonjësit ose një vendim me pasoja për ta, përshkruajeni veçmas.

Mjetet e lejuara

«Stafi përdor vetëm [mjetet e miratuara] përmes [llogarive të miratuara]. Kërkesat për një mjet ose funksion të ri i drejtohen [personit përgjegjës] para përdorimit.» Lista duhet të përfshijë edhe funksionet e AI-së të integruara në programe që ekipi i përdor tashmë. Për secilin mjet, shënoni detyrat e lejuara, kategoritë e të dhënave që mund të futen dhe personin që miraton ndryshimet; kështu leja për një program nuk ngatërrohet me leje për çdo funksion të tij.

Vendosni kufirin e të dhënave dhe kontrollin njerëzor

Të dhënat e ndaluara

«Në mjetet e AI-së nuk futen [kategoritë e ndaluara], përfshirë të dhëna personale të identifikueshme, materiale konfidenciale të klientëve, informacione të brendshme të personelit dhe sekrete tregtare, përveç rasteve të miratuara shprehimisht nga [roli].» Këto kategori janë propozim për politikën e brendshme: biznesi duhet t’i përshtatë me të dhënat që mban dhe marrëveshjet që ka. Një rregull që thotë vetëm «mos ndani të dhëna sensitive» lë shumë hapësirë për hamendësim.

Shtoni një rregull për rastet kufitare: punonjësi heq emrat dhe hollësitë identifikuese kur ato nuk nevojiten për detyrën, pastaj pyet përgjegjësin nëse materiali mbetet i ndjeshëm. Heqja e emrit mund të mos mjaftojë kur konteksti e bën një person ose klient të dallueshëm. Për shembull, në një rast të mundshëm, përmbledhja e një ankese të rrallë mund ta zbulojë klientin edhe pa ia përmendur emrin.

Verifikimi njerëzor

«Para dërgimit ose përdorimit të një rezultati të AI-së, [roli] kontrollon faktet, llogaritjet, burimet dhe përshtatjen me rastin. [Llojet e vendimeve] nuk merren vetëm mbi bazën e rezultatit të AI-së.» Përgjigjja për një klient mund të kërkojë kontroll nga personi që njeh çështjen; një propozim që ndikon në punësim ose pagesë kërkon shqyrtim nga përgjegjësi i atij procesi. Shënoni kush mund ta ndalë përdorimin e rezultatit kur nuk ka prova të mjaftueshme për ta verifikuar.

Kontrolli duhet të ketë një objekt të qartë. Për një përmbledhje, krahasojeni rezultatin me materialin nga i cili u nxor; për një llogaritje, përdorni të dhënat origjinale; për një tekst që do të publikohet, verifikoni pohimet dhe materialet e huazuara. Miratimi me një shikim të shpejtë nuk i zëvendëson këto veprime.

Rregulloni të drejtat dhe incidentet

Profili i NIST për AI gjeneruese trajton qeverisjen, prejardhjen e përmbajtjes, testimin para përdorimit, raportimin e incidenteve dhe rreziqet e pronësisë intelektuale. Në një politikë të brendshme, këto tema kërkojnë përgjegjësi të emërtuara dhe një rrugë të qartë për të ngritur një shqetësim.

Pronësia intelektuale

«Para përdorimit ose publikimit të përmbajtjes së krijuar me ndihmën e AI-së, [roli] kontrollon të drejtat mbi materialin hyrës dhe mbi elementet e përdorura në rezultatin përfundimtar. Burimi i materialeve të palëve të treta regjistrohet te [vendi i përcaktuar].» Leja për ta lexuar ose marrë një material nuk nënkupton automatikisht leje për ta futur në një mjet të jashtëm apo për ta ripërdorur në një publikim. Nëse prejardhja ose leja nuk është e qartë, rezultati mbahet jashtë publikimit derisa të sqarohet.

Regjistrimi i incidenteve

«Çdo futje e gabuar e të dhënave, rezultat i pasaktë me pasoja ose përdorim i pamiratuar i një mjeti raportohet te [personi përgjegjës] përmes [kanalit] brenda [afatit të brendshëm]. Ky person regjistron çfarë ndodhi, cilat të dhëna ose persona mund të jenë prekur dhe çfarë veprimi u mor.» Mos e kushtëzoni raportimin me provën se ka ndodhur dëm: dyshimi i arsyeshëm mjafton për të nisur kontrollin e brendshëm. Politika duhet të tregojë edhe kush vendos për pezullimin e mjetit, njoftimin e palëve të prekura dhe marrjen e këshillës ligjore kur nevojitet.

Regjistri i incidentit duhet të ruajë informacionin që nevojitet për të kuptuar dhe trajtuar rastin, me qasje të kufizuar për personat përgjegjës. Nëse është futur gabimisht material konfidencial, shënoni mjetin, llojin e materialit dhe kohën e zbulimit, pa e kopjuar sërish përmbajtjen e ndjeshme në një kanal të pambrojtur. Kjo i jep përgjegjësit një pikënisje për veprim pa zgjeruar përhapjen e të dhënave.

Trajnoni sipas rolit dhe rishikoni rregullat

Neni 4 i Aktit të BE-së për AI-në kërkon nga ofruesit dhe përdoruesit e sistemeve AI masa që mbështesin njohuritë e stafit dhe të personave që veprojnë në emër të tyre, duke marrë parasysh përvojën, trajnimin, kontekstin e përdorimit dhe personat e prekur. Për bizneset në Shqipëri dhe Kosovë, kjo është një pikë referimi për hartimin e trajnimit; detyrimet ligjore që vlejnë për një aktivitet të caktuar duhen vlerësuar veçmas.

Trajnimi

«Para përdorimit të mjeteve të miratuara, [rolet] trajnohen për [detyrat], kufijtë e të dhënave, verifikimin dhe raportimin e incidenteve. [Personi përgjegjës] regjistron pjesëmarrjen dhe nevojat për trajnim shtesë.» Punonjësi që harton tekste ka nevojë të njohë kontrollin e fakteve dhe të të drejtave; ai që merret me të dhëna klientësh duhet të ushtrojë edhe vendimin se çfarë mund të futet në mjet. Përdorni shembuj nga detyrat reale të secilit rol, pa futur të dhëna të vërteta të ndjeshme në ushtrime.

Rishikimi periodik

«[Personi përgjegjës] e rishikon politikën çdo [interval] dhe sa herë ndryshon një mjet, një proces pune ose një incident zbulon një boshllëk. Versioni i ri u komunikohet [roleve] përmes [kanalit].» Në rishikim, kontrolloni nëse lista e mjeteve përputhet me ato që përdoren, nëse kategoritë e ndaluara kuptohen njësoj nga ekipet dhe nëse incidentet kanë çuar në ndryshim rregulli ose trajnimi. Mbani një person përgjegjës për vendimin përfundimtar, që politika të përditësohet kur ndryshon puna e ekipit.

Lexoni gjithashtu:

• Atlas hyn në fabrikë: trajnimi i robotëve nis para prodhimit masiv
• Transfertë SEPA nga Shqipëria: 2 euro mjaftojnë deri në 20.000 euro
• Rezervat kundër ransomware: kopja online nuk mjafton pa rikthim prove