Fałszywy sklep może wyglądać profesjonalnie — sprawdź go przed płatnością

Przed zapłatą w nieznanym sklepie porównaj dane sprzedawcy z rejestrem, sprawdź dokładny adres strony, warunki zwrotu oraz miejsce, w którym autoryzujesz płatność. UOKiK opisuje profesjonalnie wyglądające witryny sugerujące polski sklep, choć kupujący może w rzeczywistości zamawiać u zagranicznego sprzedawcy lub korzystać z usług pośrednika.

Poradnik CERT Polska zaleca sprawdzić telefon do sklepu, domenę, opinie, dostępne metody płatności i stronę banku. Jeśli już zapłaciłeś w podejrzanym sklepie, skontaktuj się niezwłocznie z bankiem, zachowaj ślady zakupu i zgłoś incydent.

Szybka kontrola przed zakupem

Przejdź przez poniższe punkty, zanim podasz dane karty lub zatwierdzisz przelew. Zacznij od ustalenia, z kim zawierasz umowę; atrakcyjna oferta z reklamy w mediach społecznościowych nie daje odpowiedzi na to pytanie.

1. Sprawdź pełny adres sklepu. Odczytaj domenę z paska przeglądarki, zwracając uwagę na literówki, dodatkowe słowa i znaki przy nazwie znanej marki. Jeśli reklamowany sklep powołuje się na markę, znajdź jej oficjalną stronę niezależnie od reklamy i porównaj adresy. Sama końcówka „.pl” nie potwierdza, że sprzedawca działa w Polsce ani że transakcja jest bezpieczna.
2. Ustal tożsamość sprzedawcy. W regulaminie i danych kontaktowych znajdź nazwę przedsiębiorcy, adres oraz numer identyfikacyjny. Jednoosobową działalność sprawdź w CEIDG, a spółkę wpisaną do rejestru przedsiębiorców — w KRS. Porównaj nazwę i adres z informacjami w sklepie; sam istniejący wpis nie dowodzi jeszcze, że właściciel witryny jest wskazaną firmą, bo cudze dane można przepisać.
3. Sprawdź kontakt. Zadzwoń pod podany numer i zapytaj o dostępność produktu, wysyłkę oraz sposób zwrotu. Brak numeru, niedziałający telefon albo odpowiedź sprzeczna z regulaminem wymagają wyjaśnienia przed zakupem. Sam formularz kontaktowy nie pozwala ustalić, czy po drugiej stronie jest przedsiębiorca wymieniony na stronie.
4. Przeczytaj warunki dostawy i zwrotu. Ustal, kto sprzedaje towar, skąd zostanie wysłany i pod jaki adres trzeba go odesłać. Sklep może być pośrednikiem, a sprzedawcą inny podmiot; ta różnica ma znaczenie, gdy przesyłka nie dotrze albo zechcesz ją zwrócić. Jeśli adres zwrotu jest ukryty lub znajduje się w odległym kraju, sprawdź możliwy koszt odesłania przed zapłatą.
5. Poszukaj opinii poza sklepem. Wyszukaj nazwę oraz pełną domenę i upewnij się, że oceny dotyczą właśnie tego adresu. Zwróć uwagę na powtarzające się treści, wiele ocen dodanych niemal jednocześnie oraz konkretne skargi na niedostarczenie towaru lub brak kontaktu. Opinie opublikowane wyłącznie na stronie sprzedawcy nie wystarczą do rozstrzygnięcia, czy można mu zaufać.
6. Sprawdź listę zagrożeń. Na stronie Listy Ostrzeżeń CERT Polska znajduje się odsyłacz do tekstowego wykazu aktywnych niebezpiecznych domen. Otwórz wykaz i wyszukaj domenę sklepu, bez dopisywania adresu konkretnego produktu. Jeśli domena jest na liście, zrezygnuj z płatności. Brak wpisu nie oznacza, że sklep został sprawdzony i uznany za bezpieczny.

Jeżeli nazwa sprzedawcy, adres zwrotu i dane kontaktowe nie tworzą spójnej całości, wstrzymaj zakup do wyjaśnienia rozbieżności. Dotyczy to również strony podszywającej się pod znaną markę: jej wygląd i pozytywne komentarze nie wyjaśniają, kto przyjmie płatność i odpowie za zamówienie.

Ostatnia kontrola na stronie płatności

Sprawdź dostępne metody płatności oraz adres strony, na którą sklep cię przekierowuje. Przed wpisaniem danych lub hasła upewnij się, że trafiłeś do właściwego dostawcy płatności albo banku. Jeśli adres budzi wątpliwości, otwórz bankowość samodzielnie przez znaną ci aplikację lub zapisany adres, zamiast korzystać z odsyłacza sklepu.

Przy autoryzacji porównaj kwotę i opis operacji z zamówieniem. Gdy prośba o potwierdzenie dotyczy innej czynności lub nieoczekiwanej kwoty, przerwij operację i skontaktuj się z bankiem przez jego oficjalny kanał. Symbol kłódki przy adresie oznacza połączenie szyfrowane, ale sam w sobie nie potwierdza uczciwości sprzedawcy.

Co zrobić po podejrzanej płatności

Nie czekaj na upływ terminu dostawy, jeśli płatność trafiła do nieoczekiwanego odbiorcy, sklep zniknął albo podałeś dane logowania na stronie przypominającej bank. Szybki kontakt z dostawcą płatności może ograniczyć dalsze straty; możliwość odzyskania pieniędzy zależy od sposobu płatności i okoliczności sprawy.

1. Powiadom bank lub dostawcę płatności. Użyj numeru z aplikacji bankowej, karty albo oficjalnej strony instytucji, nie numeru podanego przez podejrzany sklep. Wyjaśnij, kiedy i jak zapłaciłeś, oraz zapytaj o możliwe działania dotyczące transakcji, karty i reklamacji. Jeśli płaciłeś kartą, zapytaj również o procedurę obciążenia zwrotnego; zgłoszenie nie oznacza automatycznego zwrotu pieniędzy.
2. Zachowaj dowody. Zapisz pełny adres sklepu, zrzuty ekranu oferty, regulaminu i strony zamówienia, potwierdzenie płatności oraz korespondencję. Zachowaj też reklamę lub wiadomość, z której trafiłeś do sklepu, jeśli nadal jest dostępna. Zanotuj datę, kwotę i sposób płatności, aby móc przekazać bankowi i przy zgłoszeniu ten sam opis zdarzenia.
3. Zgłoś incydent. Przekaż adres podejrzanej strony i opis zdarzenia przez formularz incydent.cert.pl. Jeśli doszło do wyłudzenia pieniędzy, zawiadom również policję. Gdy na podejrzanej stronie wpisałeś hasło do bankowości lub poczty, poinformuj bank i zmień hasło przez prawdziwą stronę usługi albo jej aplikację.

Przeczytaj także:

• Detektor tekstu AI to nie dowód: fałszywy alarm może skrzywdzić autora