Голомтын $50 саяын зээлийн 70% нь жижиг бизнест очно

FinDev Canada болон Голомт банк 2026 оны 10 дугаар сарын 16-нд Тайландын Бангкок хотод 50 сая ам.долларын зээлийн гэрээнд гарын үсэг зурж, эх үүсвэрийн 70 хувийг бичил, жижиг, дунд бизнест, 30 хувийг уур амьсгал, байгальд чиглэсэн зээлд зориулахаар тохиролцов. Нэрлэсэн дүнгээр нь тооцвол бизнесийн чиглэлд 35 сая, ногоон чиглэлд 15 сая ам.доллар ногдоно. Энэ нь зээлдэгчдэд мөнгө олгосон дүн бус, гэрээнд заасан зориулалтын хуваарилалт юм.

Голомт банкны мэдэгдэлд 2026 оны эхний хагас жилд жижиг, дунд бизнесийн зээл нийт зээлийн багцынх нь 28 хувийг эзэлснийг дурдсан бөгөөд гүйцэтгэх захирал А.Одонбаатар “Голомт банк жижиг, дунд бизнесүүд, тэр дундаа эмэгтэй бизнес эрхлэгчдийг тууштай дэмжин ажилласаар ирсэн” гэж хэлсэн. Шинэ эх үүсвэр Голомт банкаар дамжин Монгол дахь зээлдэгчдэд хүрэхээр төлөвлөгдсөн ч гэрээ байгуулсан өдөр нь зээл олголт эхэлсэн өдөр гэсэн үг биш.

Гарын үсгийн огноонд зөрүү бий: FinDev Canada-гийн ил тод байдлын бүртгэлд энэ хэлцлийн огноог 2026 оны есдүгээр сарын 18 гэж тэмдэглэжээ. Хоёр байгууллагын нийтэд зарласан Бангкок дахь гарын үсэг зурах үйл явдал аравдугаар сарын 16-нд болсон; бүртгэлийн өөр огнооны учрыг нийтэд тайлбарлаагүй байна.

Бизнесийн зориулалттай 35 сая ам.доллар хэнд хүрэх вэ

Энэ хэсгийн зорилтот бүлэг нь бичил, жижиг, дунд аж ахуйн нэгжүүд юм. Эмэгтэйчүүдийн эзэмшдэг эсвэл удирддаг бизнесүүд мөн багтах боловч тэдэнд зориулж нийт дүнгээс хэдийг тусгайлан хуваарилсныг зарлаагүй. Тиймээс бизнесийн зориулалттай бүх мөнгийг эмэгтэй бизнес эрхлэгчдийн зээл гэж үзэх боломжгүй. Харин тэдэнд бодитоор олгосон зээлийг нийт олголт дотроос тусад нь харах нь хэлцлийн хүртээмжийн зорилгыг хэмжинэ.

Голомт банк эмэгтэйчүүдийн эзэмшдэг эсвэл удирддаг бичил, жижиг, дунд бизнест зориулсан, илүү таатай хүү болон уян хатан барьцааны нөхцөлтэй зээлийн бүтээгдэхүүнтэй. Гэхдээ энэ гэрээний хөрөнгө тухайн бүтээгдэхүүнээр ямар хүү, хугацаатай олгогдохыг тусад нь зарлаагүй. Одоо байгаа бүтээгдэхүүний нөхцөл болон шинэ эх үүсвэрээр санхүүжих зээлийн нөхцөлийг ижил гэж тооцох үндэс одоогоор алга. Зээлдэгчийн хувьд бодит ялгаа нь санхүүжилт олдох эсэхээс гадна эргэн төлөх хугацаа, барьцааны шаардлагад илэрнэ.

Бизнесийн багцын гүйцэтгэлийг зөвхөн ашигласан мөнгөн дүнгээр хэмжихэд хүртээмжийн зураг бүрэн гарахгүй. Давхардалгүй зээлдэгчийн тоо, бичил болон жижиг аж ахуйн нэгжид очсон хувь, эмэгтэйчүүдийн эзэмшдэг буюу удирддаг бизнест олгосон дүнг хамтад нь харвал хөрөнгө хэдэн хүнд хүрснийг мэдэж болно. Шинэ зээл болон өмнөх зээлийн дахин санхүүжилтийг ялгах нь нэмэлт санхүүжилт бодитоор бий болсон эсэхийг ойлгоход бас тустай.

Ногоон чиглэлийн 15 сая ам.доллар юуг санхүүжүүлэх вэ

Үлдсэн хэсэг нь эрчим хүчний хэмнэлт, сэргээгдэх эрчим хүч, нөөцийг үр ашигтай ашиглах үйлдвэрлэл болон байгальд ээлтэй бизнесийн шийдэлд зориулагдана. Эрчим хүчний хэмнэлттэй барилга, усны хэрэглээг багасгах, усны бохирдлыг бууруулах, ус болон бохир усны тогтвортой менежмент мөн энэ хүрээнд нэрлэгдсэн. Эдгээр нь санхүүжүүлж болох чиглэлүүд бөгөөд тодорхой төсөл зээл авсан тухай мэдээлэл биш.

Усны чиглэлийн төслүүдийг олон улсын санхүүгийн байгууллагуудын хэрэглэдэг цэнхэр санхүүжилтийн удирдамжтай уялдуулан сонгохоор тусгасан. Ингэснээр усны хэрэглээг үр ашигтай болгох эсвэл бохирдлыг бууруулах зорилгыг төслийн зориулалттай холбож үзэх боломжтой. Эрчим хүчний хэмнэлттэй барилгын хувьд хэрэгжүүлсэн ажил, хэрэглээний өөрчлөлт; усны төслийн хувьд хэмнэсэн ус эсвэл цэвэрлэсэн бохир ус зэрэг нь үр дүнг илэрхийлж болох хэмжүүр юм. Эдгээр хэмжүүрийн бодит утга нь төсөл хэрэгжсэний дараа л тодорно.

Банк уур амьсгалтай холбоотой зээлийг нийт багцынхаа 10 хувьд 2030 он гэхэд хүргэх зорилттой. Энэ зорилтын суурь нь банкны нийт зээлийн багц, харин гэрээний 30 хувь нь зөвхөн шинэ эх үүсвэрийн зориулалт тул хоёр хувийг шууд харьцуулж болохгүй. Ногоон зээл авсан байгууллага жижиг бизнесийн ангилалд давхар багтаж болно. Ийм олголтын зээлдэгчийн шинж ба төслийн зориулалтыг бүртгэхдээ нэг мөнгийг хоёр зориулалтын биелэлтэд давхар тооцохгүй байх нь хуваарилалтыг ойлгомжтой болгоно.

Төгрөгөөр илэрхийлбэл хэмжээ нь ямар вэ

Зөвхөн хэмжээг баримжаалах нөхцөлт тооцоонд нэг ам.долларыг 3600 төгрөг гэж үзвэл гэрээний нийт дүн 180 тэрбум төгрөг болно. Үүнээс бизнесийн зориулалттай хэсэг 126 тэрбум, ногоон чиглэлийн хэсэг 54 тэрбум төгрөгтэй дүйцнэ. Энэ бол тооцоонд сонгосон жишиг ханш бөгөөд банк төгрөгөөр яг ийм хэмжээний зээл олгосон, эсвэл зээл бүрийг энэ ханшаар хөрвүүлнэ гэсэн мэдээлэл биш.

Гэрээ ам.доллараар илэрхийлэгдсэн учраас бодит олголтыг төгрөгөөр тайлагнах үед тухайн үеийн ханш нөлөөлнө. Иймээс хөрөнгийн зарцуулалтыг анхны ам.долларын зориулалттай нь зэрэгцүүлж харах нь ханшийн өөрчлөлтөөс үүссэн зөрүүг зээл олголтын өөрчлөлттэй андуурахгүй байхад хэрэгтэй. Мөн нэг удаагийн том олголт нийт дүнгийн ахицыг хурдан өсгөж болох ч зээлдэгчийн хүрээг адил хэмжээгээр тэлэхгүй.

Олголтын хурд, багцын хувь юу харуулах вэ

Гэрээний дараах гол үзүүлэлт нь зориулалт тус бүрт хэдийг бодитоор олгосон, үүнд хэр хугацаа зарцуулсан тухай мэдээлэл байна. Олгосон дүнг зориулалтын дүнтэй нь харьцуулбал бизнесийн болон ногоон хэсгийн зарцуулалтын хувь гарна. Тайлант үе бүрийн шинэ олголтыг тусад нь харуулбал нэг чиглэлийн хөрөнгө ашиглагдаж байхад нөгөө чиглэл удааширсан эсэхийг мэдэж болно. Гэрээний дүнг бүхэлд нь банкны шинээр олгосон зээл мэтээр тооцох нь энэ ялгааг арилгана.

Жижиг бизнесийн зээлийн эзлэх хувийг уншихдаа ч суурийг нь ялгах шаардлагатай. Өмнө дурдсан 28 хувь нь тухайн үеийн банкны нийт зээлийн багц дахь жижиг, дунд бизнесийн зээлийн хэмжээ; шинэ хэлцлийн 70 хувь нь зөвхөн энэ эх үүсвэрийн зориулалт юм. Шинэ хөрөнгө олгогдсон ч нийт багц зэрэг өсөж эсвэл хуучин зээл төлөгдвөл багц дахь эзлэх хувь өөрөөр хөдөлж болно. Иймээс багцын хувь, шинээр олгосон дүн, зээлдэгчийн тоо хамтдаа илүү тодорхой дүр зураг өгнө.

Зээлдэгчдэд хэзээнээс, ямар бүтээгдэхүүнээр мөнгө хүрэх, хүү, хугацаа, барьцааны нөхцөл ямар байхыг хоёр байгууллагын мэдэгдэлд тодорхойлоогүй. Дараагийн бодит мэдээлэл нь банкны зарлах бүтээгдэхүүний нөхцөл болон зориулалт тус бүрийн олголтын тайлан байх болно. Тэдгээрт эмэгтэй бизнес эрхлэгчдэд хүрсэн хэмжээ, ногоон төслийн төрөл, ашиглагдсан хөрөнгийг тусад нь харуулбал гэрээнд заасан зорилго Монголын аж ахуйн нэгжүүдэд хэрхэн хэрэгжиж эхэлснийг үнэлэх боломжтой.

Мөн уншаарай:

• Prism Data $20 сая татав: банкны гүйлгээ зээлийн оноонд орно
• Arena $3.1 тэрбумд үнэлэгдэв: AI хэмжих бизнес өөрөө томров
• Bootstrapping эсвэл VC: $1 саяын ARR хүрэхэд хурдны зөрүү эхэлдэг