90% сакаат автономна ИТ, но 77% бараат човечко одобрение

12 октомври 2026 г., во 07:00|Автор: Уредувачки тим на QUASA|5 мин. читање

Riverbed на 6 октомври 2026 ги објави резултатите од глобална анкета на 1.200 деловни носители на одлуки, ИТ-лидери и технички специјалисти од седум земји, спроведена од Coleman Parkes Research во јули: 90% сакаат агентски AI да придвижува автономни ИТ-операции, а 77% се двоумат да му дозволат на AI оперативни одлуки без човечко одобрение. Тоа се изразени планови и ставови на испитаниците, а не мерка дека нивните системи веќе работат самостојно.

Во известувањето на ITPro, директорот за маркетинг во Riverbed, Џим Гарган, ја опиша состојбата како „significant gaps between ambition and readiness“; само околу четири од десет организации ја сметаат својата ИТ-средина за подготвена за агентски AI. За ИТ-лидерот, директниот одговор е дека интересот е висок, но пред агент да добие право сам да менува продукциски системи, мора да се проверат податоците, видливоста и начинот на надзор.

Планот е понапред од сегашната автоматизација

Податоците за зрелоста, собрани во прегледот на Compare the Cloud, покажуваат просечно 19% автоматизирани ИТ-операции, 8% испитаници со операции поддржани од AI низ целата организација, 17% со целосно обединета видливост и 21% што го оценуваат квалитетот на податоците како одличен. Првите два удела мерат различни нешта: степен на автоматизација на задачите и распространетост на операции со AI на ниво на организација. Ниту еден сам по себе не кажува дали агент може безбедно да одлучува и да извршува промени.

Постои и разлика меѓу автоматизирана постапка со однапред зададени правила и агент што избира интервенција врз основа на повеќе сигнали. Рутинско повторување на позната задача може да функционира во тесен опсег дури и кога пошироката слика за услугата е нецелосна. Кога опсегот на агентот се проширува на избор на причина и дејство, истиот пропуст во податоците може да доведе до промена на погрешно место. Затоа планот за поголема самостојност треба да се мери по конкретен процес, а не според општа оценка за целата ИТ-средина.

Видливоста го одредува квалитетот на одлуката

Агентот не може сигурно да поврзе причина и последица ако гледа само еден дел од услугата. За одлука за интервенција му треба согласна слика од мрежата, апликацијата, крајните уреди и облакот, со временски ознаки и зависности што може да се следат. Ако податоците стигнуваат со различно доцнење или опишуваат различни верзии на истиот инцидент, технички убедлив предлог може да се темели на погрешна причина.

Оценката „одличен“ за квалитетот на податоците е строга самооценка, не универзален праг за воведување агенти. За конкретна задача е поважно дали сигналите се доволно свежи, точни и целосни за да ја разликуваат грешката во апликацијата од последица на мрежен прекин, или обратно. Ако тимот не може да ја реконструира таа врска од сопствените записи, разумниот опсег на агентот е да собере и поврзе наоди и да предложи решение, додека операторот ја проверува причината.

Одобрението мора да опфати и овластувања и враќање

Човечка потврда има вредност само ако операторот гледа што точно ќе одобри. Предлогот треба да ги покаже сигналите што го предизвикале, системот што ќе се промени, дозволеното дејство и очекуваниот ефект. Одобрение без таа содржина го префрла ризикот на човекот, но не му дава основа да препознае погрешна дијагноза.

Правото на агентот да забележи проблем, да предложи промена и да ја изврши се одделни овластувања. Тоа овозможува тимот да дозволи широка анализа, но да го ограничи извршувањето на именувани системи и точно определени дејства. Секое извршување треба да остави запис за влезните сигнали, предлогот, одобрувачот, промената и исходот. Ако услугата почне да се однесува поинаку од очекуваното, мора да биде јасно кој го запира агентот и како се враќа токму таа промена.

Кога е оправдана надгледувана автоматизација

Подготвеноста може да се провери по редослед на една конкретна интервенција. Ова е практичен критериум за проценка, а не праг што истражувањето го измерило:

Проверете дали влезните податоци навреме ја опишуваат состојбата на услугата и дали од нив може да се разликува симптом од причина.
Потврдете дека се гледаат зависностите меѓу системите кои дејството може да ги засегне. Ако тие врски недостигаат, агентот нека остане на анализа и предлог.
Одредете кои системи и кои дејства му се дозволени. Правото на препорака не мора да значи право на самостојно извршување.
Осигурете записот да ја поврзе препораката со податоците, човечкото одобрение, извршената промена и резултатот.
Проверете дали дејството може да се запре и врати, и кој ја презема контролата кога резултатот отстапува од очекуваното.

Кога некој од овие услови недостига, надгледуваната употреба има тесна граница: агентот може да анализира и предлага, а човекот да одлучи и изврши. Кога податоците и зависностите се проверливи, дозволите се ограничени, а промената може да се следи и врати, истата задача може да се разгледа за извршување по човечко одобрение. Тоа не е гаранција за безгрешност; тоа е начин одговорноста да остане јасна при секоја интервенција.

Глобалните резултати не даваат посебен пресек за Северна Македонија. За локален ИТ-тим, решавачки ќе биде доказот од сопствената средина: дали при вистинска промена може да се покаже кој сигнал ја предизвикал, кој ја одобрил, што агентот изменил и дали услугата може да се врати.

Прочитајте и:

Сподели: