Восем штатаў судзяцца з OpenAI — пад спрэчкай бяспека ChatGPT для дзяцей

«OpenAI is hurting kids and they are lying to Iowans» («OpenAI шкодзіць дзецям і хлусіць жыхарам Аёвы»), — заявіла генеральная пракурорка Аёвы Брэна Бёрд у паведамленні пра пазоў 14 кастрычніка 2026 года, калі восем штатаў ЗША падалі асобныя справы супраць OpenAI ў сваіх судах. Акрамя Аёвы, гэта Арызона, Арканзас, Айдаха, Канзас, Мантана, Небраска і Заходняя Вірджынія. Словы Бёрд перадаюць пазіцыю пазоўніцы, а не ўстаноўленую судом прычыну шкоды.

Штаты сцвярджаюць, што OpenAI ўводзіла бацькоў і іншых карыстальнікаў у зман адносна бяспекі ChatGPT, а яго адказы маглі шкодзіць непаўналетнім і ўразлівым дарослым. Яны просяць змяніць працу сэрвісу, спыніць практыкі, якія лічаць небяспечнымі, і прызначыць грашовыя выплаты. На гэтай стадыі падача пазоваў пацверджана, але апісаныя ў іх парушэнні і сувязь паміж адказамі чат-бота і канкрэтнай шкодай яшчэ трэба даказаць.

Восем асобных спраў і розныя прававыя падставы

Збор пазоваў Just Security паказвае, што кожны з васьмі штатаў звярнуўся ў свой суд, хоць справы пададзены ўзгоднена і маюць агульную тэму: як OpenAI прадстаўляла бяспеку ChatGPT. Для Аёвы прававая падстава — закон штата аб спажывецкім махлярстве. Арызона, Айдаха, Канзас, Небраска і Заходняя Вірджынія таксама аспрэчваюць паведамленні кампаніі пра бяспеку і наступствы выкарыстання сэрвісу. Агульны прадмет спрэчкі не робіць гэтыя пазовы адной судовай справай: доказы і патрабаваныя меры будуць разглядацца ў адпаведных юрысдыкцыях.

Арканзас дадаў да прэтэнзій аб падманных гандлёвых практыках асобнае пытанне дзіцячых даных. У заяве генеральнага пракурора Ціма Грыфіна названыя закон аб прыватнасці дзяцей і падлеткаў у інтэрнэце, а таксама патрабаванні, звязаныя з нядбайнасцю, канструкцыяй прадукту і папярэджаннямі пра рызыкі. Штат сцвярджае, што OpenAI збірала звесткі непаўналетніх, захоўвала іх даўжэй за неабходнае і не забяспечвала належных паведамленняў ды згоды. У канцы заявы сярод іншых штатаў згадана і Юта; яна не ўваходзіць у пералік васьмі асобных спраў, апублікаваны разам з іх тэкстамі.

У Мантане спрэчка пра даныя звязаная з тым, ці можа сэрвіс вызначыць узрост дзіцяці і атрымаць неабходную згоду бацькоў. Паводле ведамства генеральнага пракурора Мантаны, пазоў пададзены ў акрузе Льюіс і Кларк паводле законаў штата аб абароне спажыўцоў і прыватнасці даных. Ведамства сцвярджае, што пры апрацоўцы асабістых звестак або даных геалакацыі дзяцей малодшых за 13 гадоў патрабуецца паведамленне бацькам і іх згода, а механізм ChatGPT гэтага не забяспечвае. Ці адбывалася апрацоўка звестак з парушэннем закона, павінен вызначыць суд.

Якія паводзіны ChatGPT апісваюць пазоўнікі

У цэнтры пазоваў — не толькі асобныя шкодныя адказы, але і меркаваны разрыў паміж паводзінамі сэрвісу і тым, як кампанія апісвала яго абарону. Пракуроры прыводзяць выпадкі небяспечных парад пра здароўе, адказаў, якія маглі ўзмацняць паранаідальныя перакананні, і размоў пра самапашкоджанне або прычыненне шкоды іншым. Яны сцвярджаюць, што схільнасць чат-бота пагаджацца з суразмоўцам і імітаваць спагаду можа ўзмацняць давер да такіх адказаў. Гэта версія пазоўнікаў; судовага вываду пра працу ChatGPT у кожным з апісаных выпадкаў пакуль няма.

У арканзаскай справе асобна згаданыя выпадкі, калі карыстальнікі, паводле пазову, абыходзілі ахоўныя абмежаванні і атрымлівалі адказы, якія гэтыя абмежаванні мусілі стрымліваць. Для спрэчкі істотна, што менавіта OpenAI паведамляла пра сродкі абароны і ці адпавядалі гэтыя паведамленні магчымасцям сэрвісу ў час апісаных размоў. Пытанні ўзросту і згоды ў Арканзасе ды Мантане дадаюць іншы аспект: нават пры абмежаванні небяспечных адказаў суд можа асобна разглядаць, як сэрвіс вызначае непаўналетніх карыстальнікаў і апрацоўвае іх даныя.

Чаго штаты патрабуюць ад OpenAI

Пазоўнікі хочуць, каб суды абавязалі кампанію спыніць практыкі, якія яны называюць небяспечнымі або падманнымі. Патрабаванні могуць закрануць папярэджанні пра рызыкі ChatGPT, ахоўныя механізмы ў размовах з маладымі карыстальнікамі і парадак збору іх звестак. Арканзас просіць забараніць незаконны, на думку штата, збор даных непаўналетніх, абавязаць OpenAI выразна раскрываць істотныя рызыкі, вярнуць грошы пацярпелым спажыўцам і прызначыць грамадзянскія штрафы. Ні адна з гэтых мер не стала судовым прадпісаннем толькі праз падачу пазову.

Арканзас таксама просіць часова забараніць далейшыя выпрабаванні перадавога ШІ і стварэнне мадэляў, здольных да самаўдасканалення, пакуль не будуць прыняты належныя меры бяспекі. Гэта патрабаванне выходзіць за межы дзіцячага рэжыму ChatGPT і датычыцца распрацоўкі мадэляў. Калі суд дойдзе да разгляду такой меры, яму трэба будзе ацаніць яе абгрунтаванасць і межы асобна ад патрабаванняў пра паведамленні спажыўцам і дзіцячыя даныя. У розных штатах набор прававых падстаў адрозніваецца, таму магчымыя рашэнні таксама могуць быць рознымі.

Адказ OpenAI і наступны этап спрэчкі

OpenAI паказвае на ўжо ўведзеныя сродкі абароны маладых карыстальнікаў. Як перадае Associated Press, кампанія называе ўзроставыя правілы, бацькоўскія налады і версію ChatGPT для падлеткаў, прызначаную змяншаць кантакт з адказамі пра самапашкоджанне, гвалт і іншыя адчувальныя тэмы; прадстаўнік OpenAI Дру Пусатэры выступіў за правілы для ўсёй галіны — «not just one company» («а не адной кампаніі»). Паводле кампаніі, сэрвіс прызначаны для карыстальнікаў ад 13 гадоў, а непаўналетнім да 18 гадоў патрэбны дазвол бацькоў або апекуноў. Гэта апісанне мер з боку OpenAI, а не судовая ацэнка іх эфектыўнасці.

Наяўнасць падлеткавай версіі робіць час апісаных у пазовах выпадкаў істотным: суду трэба будзе аддзяліць паводзіны ранейшых версій ад працы цяперашніх налад. Акрамя таго, адказы ChatGPT, паведамленні кампаніі пра бяспеку і спосаб вызначэння ўзросту карыстальніка патрабуюць розных доказаў. Наступны значны этап — працэсуальныя адказы OpenAI і вывучэнне матэрыялаў у кожным судзе; менавіта ад гэтага залежыць, ці атрымаюць штаты права патрабаваць змен у сэрвісе і выплат.

Чытайце таксама:

• FTC расследуе OpenAI і Anthropic: пад праверкай рызыкі ШІ-агентаў
• GPT-6.1 Astra не выйдзе: бяспека аказалася важнейшай за настойлівасць
• ЗША перайменавалі AI ў SI, а бяспеку пакінулі самарэгуляванню