Đơn xin trợ cấp thất nghiệp Mỹ giảm còn 203.000, nhưng tuyển dụng vẫn khó

Ngày 27/8, Mỹ công bố số đơn xin trợ cấp thất nghiệp lần đầu đã điều chỉnh theo mùa giảm còn 203.000 trong tuần kết thúc ngày 22/8, thấp hơn 4.000 so với mức 207.000 đã điều chỉnh của tuần trước. Báo cáo của Bộ Lao động Mỹ cũng ghi nhận bình quân bốn tuần tăng 1.250 lên 205.500 và số người thất nghiệp được bảo hiểm giảm 18.000 còn 1,778 triệu trong tuần kết thúc ngày 15/8.

Dữ liệu công bố ngày 27/8 cho thấy dòng sa thải mới vẫn thấp, nhưng không đồng nghĩa người tìm việc có thêm nhiều lựa chọn. Phân tích của AP cho biết doanh nghiệp Mỹ không muốn cho nhân viên nghỉ việc nhưng cũng tuyển dụng hạn chế, khiến người mới gia nhập thị trường và người vừa mất việc khó tìm được vị trí mới.

203.000 đo dòng sa thải mới, không đo số vị trí đang tuyển

Đơn xin trợ cấp lần đầu là chỉ báo sớm về số lao động mới mất việc và nộp hồ sơ đủ điều kiện. Mức 203.000 vì thế củng cố nhận định rằng Mỹ chưa xuất hiện một làn sóng cắt giảm nhân sự trên diện rộng; nó không phải thước đo trực tiếp về số vị trí trống, số lượt phỏng vấn hay tốc độ tuyển người.

Hai trạng thái có thể tồn tại cùng lúc. Doanh nghiệp giữ đội ngũ hiện hữu vì chưa cần thu hẹp hoạt động hoặc không muốn lặp lại tình trạng thiếu lao động, nhưng vẫn trì hoãn mở vị trí mới khi triển vọng kinh doanh thiếu chắc chắn. Người đang có việc tương đối an toàn hơn, còn người đứng ngoài doanh nghiệp phải cạnh tranh để bước vào một thị trường ít dịch chuyển.

Bình quân bốn tuần tăng nhẹ trong khi số đơn của tuần gần nhất giảm cũng cho thấy không nên biến một điểm dữ liệu thành kết luận về xu hướng. Chuỗi số liệu vẫn phù hợp với bức tranh sa thải thấp, nhưng cần thêm nhiều tuần để xác định mức giảm mới nhất có bền vững hay không.

Bốn chỉ báo giải thích nghịch lý “ít sa thải, ít tuyển dụng”

Muốn đánh giá khả năng tìm việc, số đơn mới phải được đặt cạnh số người tiếp tục nhận trợ cấp, thay đổi việc làm phi nông nghiệp và tỷ lệ tham gia lực lượng lao động. Bốn chỉ báo đo những phần khác nhau của thị trường, nên một tín hiệu thuận lợi không thể tự động xóa bỏ các tín hiệu yếu còn lại.

• Đơn xin trợ cấp lần đầu phản ánh dòng người mới mất việc và bước vào hệ thống bảo hiểm thất nghiệp.
• Số người tiếp tục nhận trợ cấp cho biết quy mô lao động còn ở trong hệ thống sau lần nộp đầu tiên, nhưng việc rời hệ thống không tự động có nghĩa họ đã tìm được việc.
• Việc làm phi nông nghiệp đo thay đổi ròng về số việc làm trên bảng lương, sau khi tính cả vị trí được tạo ra và vị trí bị mất.
• Tỷ lệ tham gia lực lượng lao động thể hiện tỷ lệ dân số trưởng thành đang có việc hoặc tích cực tìm việc; người ngừng tìm kiếm không được tính vào lực lượng lao động.

Trong sơ đồ này, 203.000 chỉ trả lời câu hỏi liệu dòng sa thải mới có tăng mạnh hay không. Số người tiếp tục nhận trợ cấp bổ sung thông tin về nhóm đã mất việc, còn số việc làm và tỷ lệ tham gia mới giúp đánh giá cánh cửa gia nhập thị trường rộng hay hẹp.

Dữ liệu tháng 7 cho thấy việc làm mới thiếu động lực

Báo cáo việc làm tháng 7 của Cục Thống kê Lao động Mỹ ghi nhận việc làm phi nông nghiệp giảm ròng 23.000, so với mức tăng bình quân 34.000 mỗi tháng trong 12 tháng trước; tỷ lệ thất nghiệp là 4,1%, tỷ lệ tham gia lực lượng lao động là 61,4% và số người mất việc vĩnh viễn khoảng 1,7 triệu. Báo cáo còn cho biết 5,9 triệu người ngoài lực lượng lao động muốn có việc nhưng không được tính là thất nghiệp vì không tích cực tìm kiếm trong bốn tuần trước khảo sát hoặc chưa sẵn sàng nhận việc; số liệu việc làm tháng 5 và tháng 6 cũng bị điều chỉnh giảm tổng cộng 103.000 so với công bố trước.

Mức giảm 23.000 là thay đổi ròng của toàn bộ bảng lương phi nông nghiệp, không có nghĩa mọi ngành đều cắt giảm. Việc làm giảm trong giáo dục thuộc chính quyền địa phương và bán lẻ, trong khi y tế tiếp tục tăng. Dù vậy, tổng số việc làm gần như không mở rộng là bằng chứng rõ hơn về nhu cầu lao động yếu so với điều có thể suy ra nếu chỉ nhìn vào số đơn trợ cấp hàng tuần.

Những lần điều chỉnh mạnh đối với dữ liệu tháng trước cũng đặt ra giới hạn cho kết luận hiện tại. Số 203.000 là ước tính sớm của một tuần, còn báo cáo việc làm hàng tháng có thể tiếp tục được sửa đổi khi cơ quan thống kê nhận thêm dữ liệu từ doanh nghiệp và cơ quan nhà nước.

Người tìm việc có thể gặp khó mà không xuất hiện trong số đơn

Người mới tốt nghiệp, người quay lại thị trường lao động hoặc người chưa từng làm một công việc thuộc diện bảo hiểm thất nghiệp có thể không xuất hiện trong thống kê đơn xin trợ cấp lần đầu. Vì vậy, khó khăn của họ không nhất thiết làm số đơn hàng tuần tăng lên, dù họ phải cạnh tranh cho một lượng cơ hội hạn chế.

Tỷ lệ tham gia cũng giải thích vì sao tỷ lệ thất nghiệp thấp chưa đủ để kết luận thị trường dễ tìm việc. Khi một người muốn có việc nhưng ngừng tìm kiếm tích cực, họ không còn được tính là thất nghiệp theo định nghĩa chính thức. Thị trường vì thế có thể giữ được tỷ lệ thất nghiệp thấp trong khi một bộ phận người muốn làm việc vẫn đứng ngoài lực lượng lao động.

Bức tranh được xác nhận đến thời điểm này là sa thải mới vẫn hạn chế, còn khả năng tạo thêm việc làm thiếu động lực. Báo cáo việc làm tháng 8 sẽ cho biết liệu số việc làm trên bảng lương có phục hồi và tỷ lệ tham gia có ổn định hay không; nếu tuyển dụng tiếp tục yếu, mức 203.000 chủ yếu vẫn nói rằng doanh nghiệp ít cho người nghỉ, chứ chưa chứng minh họ sẵn sàng tuyển thêm.

Đọc thêm:

• Tấn công mạng làm gián đoạn Boston Scientific: đơn hàng toàn cầu bị ảnh hưởng