Pazaryerinde satış ETBİS kaydı demek değil: İstisnayı kanala göre bulun

Ticaret Bakanlığının ETBİS sık sorulan sorularına göre kendi elektronik ticaret ortamında faaliyet gösteren hizmet sağlayıcılar ve pazaryeri işleten aracı hizmet sağlayıcılar kayıt kapsamındadır; yalnızca Türkiye’deki bir pazaryerinde satıcı olmak ise ayrıca kayıt gerektirmez. Yurt dışında yerleşik bir pazaryerinden sözleşme yapan veya sipariş alan Türkiye yerleşiği satıcı, yurt içinde elektronik ticaret faaliyeti yürütmüyorsa kayıt kapsamına girer.

Kararı işletmenin genel olarak internetten satış yapmasına göre değil, siparişin hangi ortamda alındığına ve pazaryerinin nerede yerleşik olduğuna göre verin. Kendi satış siteniz ile pazaryeri mağazanız birlikte çalışıyorsa her kanalı ayrı değerlendirin: Yerli pazaryerindeki satıcı istisnası, kendi sitenizden doğan yükümlülüğü kaldırmaz. Yabancı pazaryeri için ayrıca Türkiye’deki elektronik ticaret faaliyeti koşuluna bakılır.

Satış kanalına göre karar ağacı

1. Sipariş kendi sitenizde veya uygulamanızda mı alınıyor? Müşteri size ait ortamda sözleşme kurabiliyor ya da sipariş verebiliyorsa ETBİS kaydı gerekir. Aynı işletmenin yerli pazaryerinde mağazası bulunması bu sonucu değiştirmez.
2. Satış yalnızca Türkiye’de yerleşik pazaryerinde mi yapılıyor? Bu kanalda satıcı sıfatıyla ayrıca ETBİS kaydı ve bildirimi gerekmez. Platformu işleten aracı hizmet sağlayıcının yükümlülüğü, mağaza sahibininkinden ayrıdır.
3. Sipariş yurt dışında yerleşik pazaryerinden mi geliyor? Türkiye’de yerleşik satıcının yurt içinde elektronik ticaret faaliyeti yoksa yabancı platform üzerinden sözleşme veya sipariş alması kayıt yükümlülüğü doğurur. Kendi sitesi ya da başka bir kanalı varsa o faaliyetin kapsamı da ayrıca belirlenir.

Kendi satış ortamında sınır nerede başlar?

İşletmenin alan adını taşıyan bir sayfaya sahip olması tek başına yeterli ölçüt değildir. Asıl soru, o ortamın ağ üzerinde mal veya hizmet satışına yönelik sözleşme kurulmasını ya da sipariş verilmesini sağlayıp sağlamadığıdır. Yalnızca ürünlerin tanıtıldığı ve işlemin telefon görüşmesiyle tamamlandığı bir sayfa ile doğrudan sipariş alınan satış sitesi aynı kapsama girmez.

Kendi sitesinde sipariş kabul etmeye başlayacak işletme, kaydı faaliyet başlamadan önce tamamlamalıdır. Birden fazla satış sitesi kullanan işletme aynı işletme adına birden fazla site kaydedebilir; bu nedenle kullandığı alan adlarını başvuru için ayrı ayrı belirlemelidir. Mobil uygulama üzerinden kurulan satış akışı da elektronik ticaret ortamı değerlendirmesine dahildir. Sitenin yanında yerli pazaryeri mağazası açmak, kendi ortamının kaydını gereksiz kılmaz.

Yerli ve yabancı pazaryeri neden ayrı değerlendirilir?

Yerli pazaryerinde satıcı, platformun işlettiği elektronik ticaret ortamından yararlanır. Resmî istisna bu satıcının pazaryeri üzerinden yaptığı satışa ilişkindir; platform işletmecisi aracı hizmet sağlayıcı olarak kendi kayıt yükümlülüğünü taşır. Dolayısıyla platformun ETBİS kaydı, içindeki her mağazanın ayrı kayıt açması gerektiğini göstermez. Satıcının kendine ait sipariş kanalı varsa kayıt gerekçesi o kanaldır.

Yabancı pazaryerine ilişkin kuralın öznesi Türkiye’de yerleşik hizmet sağlayıcıdır. Bu işletme yurt içinde elektronik ticaret faaliyeti yürütmeden yurt dışındaki aracı üzerinden sözleşme yapıyor veya sipariş alıyorsa kayıt ve bildirim kapsamına girer. “Yabancı müşteriye satış” ile “yurt dışında yerleşik aracı kullanmak” aynı ölçüt değildir: kural platformun yerleşimine ve satıcının yurt içindeki elektronik ticaret faaliyetine birlikte bakar. Yerli ve yabancı pazaryerlerini birlikte kullanan işletmede bu faaliyet koşulu ayrıca değerlendirilmelidir.

Kayıt gerekiyorsa hangi bilgiler istenir?

Ticaret Bakanlığının ETBİS sistem açıklaması, kaydın e-Devlet üzerinden faaliyet başlamadan önce yapıldığını; tacirlerden MERSİS ve vergi kimlik numarası, esnaf ve sanatkârlardan T.C. kimlik ve vergi kimlik numarası ile elektronik ticarette kullanılan alan adı veya mobil uygulama bilgilerinin istendiğini belirtir. Tacir adına işlemi MERSİS’te, esnaf ve sanatkâr adına işlemi ESBİS’te görünen yetkili temsilci yürütür. Bu gruplara girmeyen kişi ve kurumlar için vergi kimlik numarasıyla kayıt yolu bulunur.

• Kendi sitesi veya uygulaması olan işletme: Statüsüne uygun kimlik ve vergi bilgilerini, satışta kullandığı alan adlarını ve varsa mobil uygulamasını hazırlar. Birden fazla kendi satış ortamı varsa bunların her biri belirlenir.
• Yalnızca yerli pazaryerindeki satıcı: Bu satış kanalı nedeniyle kendi adına ETBİS başvurusu yapmaz; dolayısıyla bu istisna için MERSİS, vergi veya alan adı bilgisi bildirmez. Başka bir kanalı kayıt kapsamına girerse o faaliyete ilişkin bilgiler gerekir.
• Kayıt kapsamındaki yabancı pazaryeri satıcısı: İşletme statüsüne uygun kimlik, sicil ve vergi bilgilerini hazırlar; elektronik ticaretin yürütüldüğü kanalın alan adı veya uygulama bilgisini somut faaliyetine göre belirler. Kendine ait satış ortamı da varsa onun bilgileri ayrı değerlendirilir.

Başvuruyla ilişkili bildirimlerde tebligata elverişli KEP adresi, elektronik ticaretin türü, sunulan mal veya hizmetler, ödeme yöntemleri ve hizmet alınan ödeme, kargo ile altyapı kuruluşları gibi faaliyet bilgileri de yer alır. Müşteri bilgilerinin tutulduğu veri tabanlarının ülke ve adresi istenen alanlar arasındadır. Kendi satış ortamında çalışan hizmet sağlayıcılar için üretim yeri ve depo adresleri ile sınır ötesi faaliyette kullanılan aracıların alan adları da ayrıca bildirilen bilgilerdendir.

Kayıttan sonra hangi bildirim sürer?

Bakanlığın elektronik ticaret yanıtlarına göre hizmet sağlayıcılar kendi faaliyetleri için aylık satış bildirimi yapmaz; kayıt ve bildirim bilgilerindeki değişiklikleri otuz gün içinde, sınır ötesi ticaretin yıllık hacmini ise ülke ve ödeme yöntemi bazında her yıl mart sonuna kadar bildirir. Pazaryerleri ve bazı ödeme, kargo ile altyapı kuruluşları için öngörülen aylık istatistik bildirimleri ayrı yükümlülüklerdir.

Ayrıca okuyun:

• Levanta 22 milyon dolar aldı; satış ortaklığı pazaryerlerinin ötesine açılıyor
• Tano ve Lumanu ortaklığı: satış ortaklığı komisyonu dönüşüm anında ödenebilecek
• AI ajanı ürününüzü buldu; API’de yetki sınırı yoksa satış yarıda kalır