90% ng Gemini prompts sa PH ay English: kailan Filipino?

Sa Pilipinas, 90% ng Gemini prompts ay nasa English, ayon sa ulat ng Google tungkol sa Gemini para sa Enero–Marso 2026. Sa pagpili ng wika, subukan ang English kapag maraming kundisyong kailangang sundin; piliin ang Filipino kapag ang tono at konteksto ng mambabasang Pilipino ang mahalaga; at gumamit ng Taglish kung iyon ang natural na wika ng kausap.

Sukat ng paggamit ang bahaging iniulat ng Google, hindi sukatan kung aling wika ang nagbibigay ng pinakatumpak na sagot. Ihiwalay ang wikang gamit sa tagubilin, ang wikang dapat gamitin sa sagot, at ang impormasyong kailangang suriin. Mahalaga ang pagkakaibang ito sa pagsasalin: maaaring natural pakinggan ang resulta kahit may nabagong kahulugan.

Paghiwalayin ang utos at ang wikang babasahin

Inilalarawan ng gabay ng OpenAI sa maraming wika ang mga modelo nito bilang multilingual ngunit naka-optimize sa English; inirerekomenda nitong panatilihin sa iisang wika ang buong prompt kung maaari. Payo iyon para sa mga modelo ng OpenAI, kaya panimulang subok lamang ang English sa ibang AI assistant, kasama ang Gemini. Hindi rin nito inaalis ang pangangailangang suriin kung nasunod ang tagubilin.

Kung English ang pangunahing tagubilin ngunit Filipino ang kailangang basahin ng tao, sabihin nang tahasan ang nais na wika ng sagot. Panatilihing malinaw at magkakasama ang mga kundisyon sa prompt, sa halip na magpalit-palit ng wika sa bawat utos. Ibigay rin ang konteksto ng mambabasa: magkaiba ang angkop na pananalita para sa isang kostumer at para sa kasamahang pamilyar sa teknikal na paksa.

Kapag tiyak na katotohanan ang hinahanap

Panuntunan sa wika: Subukan ang English sa tagubiling maraming kondisyon, lalo na kung English din ang sangguniang ibibigay. Maaaring Filipino pa rin ang huling sagot. Mas mahalaga kaysa sa wika ang malinaw na hangganan ng gagamitin: aling sipi ang batayan, anong tanong ang sasagutin, at ano ang dapat sabihin kapag kulang ang impormasyon.

Padron: “Answer the question using only the source text below. Identify the supporting passage for each important claim. If the text does not answer the question, say so. Write the final answer in Filipino. Question: [tanong]. Source text: [sipi].” Palitan ang mga nasa panaklong ng tunay na tanong at siping susuriin. Kung walang ibinigay na sanggunian, hilingin munang tukuyin kung aling pahayag ang kailangan pang patunayan.

Pagtiyak: Itapat ang mahahalagang pahayag sa orihinal na sipi, lalo na ang pangalan, petsa, bilang at mga salitang nagpapakita ng katiyakan. Suriin din kung may impormasyong kinuha ang assistant sa labas ng ibinigay na teksto. Kapag walang makitang batayan ang isang pahayag, alisin ito o humanap ng mapagkakatiwalaang sanggunian bago gamitin.

Kapag lokal na tono ang mahalaga

Panuntunan sa wika: Filipino ang makatuwirang panimula kung Filipino ang babasa at angkop dito ang serbisyo o mensahe. Ilarawan ang kausap, sitwasyon at antas ng pormalidad sa halip na sabihing “gawing lokal” lamang. Hindi sapat ang pagbanggit sa Pilipinas para malaman ng assistant kung natural ang “po,” kung mas mabuti ang tuwirang pananalita, o kung may terminong Ingles na dapat panatilihin.

Padron: “Sumulat ng maikling mensahe sa Filipino para sa [kausap] tungkol sa [kumpirmadong impormasyon]. Magalang at tuwiran ang tono. Gamitin lamang ang ‘po’ kung natural sa pangungusap. Huwag magdagdag ng dahilan, petsa o pangakong wala sa ibinigay na impormasyon.” Ang mga detalye sa panaklong ang magtatakda kung magiging kapaki-pakinabang ang sagot; hindi kayang punan ng pagpili ng wika ang kulang na impormasyon.

Pagtiyak: Basahin ang draft na parang ikaw ang tatanggap. Malinaw ba ang mensahe at ang anumang kailangang gawin ng kausap? Kung may pilit na parirala, ituro kung alin iyon at hilinging baguhin, sa halip na ulitin lamang ang “gawing natural.” Ihambing din ang bawat pangako o paliwanag sa impormasyong ibinigay mo.

Kapag nagsasalin mula sa ibang wika

Panuntunan sa wika: Tukuyin ang pinagmulang wika, target na wika, mambabasa at mga terminong kailangang manatili sa orihinal. Sa pagsusuri ng FilBench, kabilang sa mga suliranin ng mga sinuring modelo sa generation ang hindi pagsunod sa tagubilin sa pagsasalin, sobrang haba ng output at paglitaw ng ibang wika sa halip na Tagalog o Cebuano. Dahil nakatali ang resulta sa mga modelo at gawaing sinuri, suriin ang mismong saling balak gamitin.

Padron: “Isalin ang sumusunod mula [pinagmulang wika] tungo sa natural na Filipino para sa [mambabasa]. Panatilihin ang mga pangalan, bilang, kundisyon at antas ng katiyakan. Huwag magdagdag ng paliwanag. Panatilihin sa orihinal na anyo ang [mga terminong hindi isasalin]. Teksto: [orihinal].” Kung bahagi ng mensahe ang isang opisyal na pangalan o tawag sa serbisyo, ilista ito upang hindi kailangang hulaan ng assistant ang gagawin dito.

Pagtiyak: Ihambing ang salin sa orihinal, pangungusap bawat pangungusap. Unahin ang negasyon, kundisyong tulad ng “kung” at “maliban kung,” mga bilang, petsa, at kung sino ang gagawa ng aksiyon. Pagkatapos, basahin ang salin nang hiwalay upang makita kung natural ito sa Filipino. Magkaibang tanong ang katapatan sa kahulugan at ganda ng daloy.

Kapag Taglish ang gamit ng kostumer

Panuntunan sa wika: Piliin ang Taglish kung iyon ang wika ng mensaheng sasagutin at angkop ito sa tono ng serbisyo. Ibigay ang orihinal na tanong ng kostumer at tukuyin kung aling mga termino ang dapat manatili sa English, gaya ng opisyal na pangalan ng produkto o proseso. Hindi kailangang paghaluin ang mga wika sa bawat pangungusap; ang layunin ay isang tugong madaling maintindihan ng kausap.

Padron: “Sagutin sa magalang at natural na Taglish ang mensahe ng kostumer: [mensahe]. Ito lamang ang kumpirmadong impormasyon: [mga detalye]. Ipaliwanag ang susunod na hakbang kung nakasaad ito sa mga detalye. Huwag mangako ng refund, petsa ng delivery o aksiyong hindi pa kumpirmado.” Ang tanong tungkol sa order ay maaaring gamitin bilang halimbawang sitwasyon, ngunit dapat palitan ang mga detalye ng totoong impormasyong hawak ng serbisyo.

Pagtiyak: Ihambing ang draft sa detalye ng order at sa mga panuntunan ng negosyo bago ipadala. Tingnan kung nasagot ang mismong tanong, malinaw ang kailangang gawin, at walang pangakong naidagdag dahil karaniwan itong sabihin sa customer support. Kung may impormasyong hindi pa tiyak, mas kapaki-pakinabang ang maikling paliwanag kung ano pa ang kailangang alamin.

Basahin din: