1,245 pagnanakaw sa telecom sites—outage ang bayad ng mga komunidad

Noong Oktubre 5, 2026, inilabas ng Globe ang tala ng 1,245 kaso ng pilferage na naitala nito at ng mga partner nitong tower company sa mga network site hanggang Setyembre 2026. Nagdulot ang mga insidente ng mga outage sa iba’t ibang bahagi ng Pilipinas. Kapag nawala o nasira ang kagamitang kailangan ng isang site, ang pagkaantala ay nararamdaman ng mga taong umaasa rito para sa tawag at mobile data.

Sa ulat ng Context.ph, nanawagan ang Globe ng magkatuwang na aksiyon laban sa pagnanakaw at ilegal na bentahan ng telecom equipment habang naaantala ng pagkawala ng serbisyo ang trabaho, pag-aaral, negosyo at komunikasyong pang-emerhensiya. May kasunod ding gastos ang mga site na kailangang ayusin. Ang pondong maaari sanang gamitin sa pagpapalawak ng saklaw ay napupunta sa pagpapalit ng ninakaw na kagamitan at pagpapanumbalik ng koneksiyon.

Ano ang saklaw ng bilang

Ang 1,245 ay tala ng mga insidente sa network ng Globe at ng mga tower partner nito hanggang Setyembre, hindi bilang ng magkakahiwalay na site, barangay o customer na nawalan ng serbisyo. Hindi rin ito sukat ng tagal ng bawat outage. Kaya hindi maaaring ipalagay na eksaktong isang komunidad ang naapektuhan sa bawat kaso o na magkakatulad ang laki ng pinsala sa lahat ng lugar.

Mahalaga ang hangganang iyan sa pag-unawa sa lawak ng problema. Maaaring magkaiba ang papel ng ninakaw na kagamitan sa pagpapatakbo ng bawat pasilidad, kaya maaari ring magkaiba ang kailangang pagkukumpuni at ang serbisyong maaapektuhan. Hindi inilathala sa anunsiyo ang talaan ng mga apektadong lugar, bilang ng customer sa bawat outage, o karaniwang oras bago maibalik ang serbisyo. Ang matitiyak sa inilabas na impormasyon ay naitala ang maraming kaso at may mga pagkawala ng serbisyo sa buong bansa.

Paano napuputol ang serbisyo kapag may nawalang kagamitan

Umaasa ang telecom site sa magkakaugnay na kable at network equipment upang maihatid ang mobile at data service. Kung alisin ang kable na kailangan sa koneksiyon o ang piyesang nagpapatakbo sa pasilidad, maaaring hindi maipasa nang maayos ang serbisyo sa mga gumagamit nito. Kailangang malaman ng crew kung ano ang nawawala o napinsala, palitan ang bahagi at ibalik sa operasyon ang site; sa pagitan ng pagkasira at pagkukumpuni, maaaring maranasan ng mga customer ang outage.

Hindi pare-pareho ang magiging epekto ng bawat pagnanakaw. Nakasalalay ito sa papel ng kinuha o sinirang bahagi, sa ibang pinsalang naiwan sa site at sa kung kailan makukumpleto ang pagkukumpuni. Maaaring pagkawala ng signal ang maranasan sa isang lugar at paghina o pagkaantala ng data sa iba. Walang inilabas na paghahati ng mga kaso ayon sa uri ng kagamitan, kaya walang batayan upang magtakda ng iisang haba ng pagkukumpuni para sa lahat.

Ramdam ang epekto kahit hindi nakikita ng residente ang mismong pasilidad. Ang tawag na kailangan sa oras ng emerhensiya, araling umaasa sa internet, o transaksiyong ginagawa sa mobile data ay maaaring maantala habang hindi maaasahan ang koneksiyon. Kaya hindi sapat na sukatan ng pinsala ang halaga ng ninakaw na piyesa: may serbisyo ring kailangang maibalik bago muling magamit nang normal ang site.

Bakit nadadamay ang pagpapalawak ng network

Ang paulit-ulit na pagkasira ay gumagamit ng mapagkukunan na maaari sanang ilaan sa bagong saklaw at mas mahusay na serbisyo. Kailangan ang kapalit na kagamitan, trabaho ng crew at panahon upang maibalik ang dati nang gumaganang site. Kapag nauulit ang pagpapanumbalik, mas maraming pondo at trabaho ang napupunta sa pagbawi ng kapasidad sa halip na sa pagdagdag nito.

Hindi nakasaad ang kabuuang halaga ng nawalang kagamitan, ginastos sa pagkukumpuni, o pangalan ng proyektong naantala. Ang malinaw na ugnayan ay ang paglilipat ng mga mapagkukunan mula sa pagpapalawak at pag-upgrade tungo sa pagpapalit ng kagamitan at pagbabalik ng serbisyo. Para sa mga lugar na naghihintay pa ng mas maayos na koneksiyon, mahalaga rin ang ganitong pagkaantala: ang ginagamit upang ayusin ang kasalukuyang network ay hindi agad magagamit sa pagpapabuti nito.

Pagpigil sa pagnanakaw at ilegal na bentahan

“This is no longer simply a matter of stolen equipment,” sabi ni Froilan Castelo, general counsel ng Globe, sa ulat ng Newsbytes.PH. Kabilang sa panawagan ang pag-uugnay ng National Telecommunications Commission sa mga operator, tower company at mga ahensiya ng pamahalaan. Hinihingi rin ang tulong ng Department of the Interior and Local Government, Philippine National Police, mga lokal na pamahalaan at barangay sa pagbabantay at pagpapatupad ng batas.

Kasama sa problema ang pagbili at muling pagbenta ng mga ninakaw na kable at piyesa. Kapag may bumibili ng naalis na kagamitan, nananatili ang dahilan upang muling puntiryahin ang mga pasilidad kahit na naayos na ang dating pinsala. May umiiral na mga probisyon sa Revised Penal Code at Anti-Fencing Law para sa pagnanakaw at bentahan ng nakaw na ari-arian. Ang panawagan ay para sa mas magkakaugnay na pagpigil at pagpapatupad ng mga batas na ito sa mga lugar na may telecom site.

Sa antas ng komunidad, mahalagang mapansin ang kahina-hinalang pagtanggal ng kable o kagamitan at maipaalam ito sa barangay o pulisya. May lehitimong crew na nagkukumpuni rin ng network, kaya ang presensiya ng manggagawa sa site ay hindi sa sarili nito ebidensiya ng pagnanakaw. Maaaring itala ng nakasaksi ang lokasyon, oras at nakitang gawain mula sa ligtas na distansiya; ang mga awtoridad at operator ang makapagpapatunay kung awtorisado ang trabaho. Habang patuloy ang pagpasok ng mga ulat ng pilferage, maaaring makatulong ang maagang pag-uulat upang maiwasan ang panibagong pagkasira at pagkawala ng serbisyo.

Basahin din:

• Naputol ang PH–Singapore cable—tumaas ang latency habang rerouted ang traffic
• IT-BPM sa 2028: maaaring lumaki ang kita habang lumiit ang trabaho
• $1B Taiwan tech plant sa New Clark: bayad na ang unang site