NASA ОУСС-ийн дараах станцуудаа сонгоно: хоёр компани эхний шатанд үлдэнэ

2026 оны аравдугаар сарын 15 12:00|Зохиогч: QUASA редакцын баг|4 мин уншина

NASA 2026 оны 10 дугаар сарын 9-нд Олон улсын сансрын станц (ОУСС)-ын дараах арилжааны станцуудын эцсийн санал хүсэлтээ гаргаж, 12 дугаар сарын 8 хүртэл санал авч, 2027 оны хавар эхний шатанд хоёроос доошгүй гүйцэтгэгч сонгохоор төлөвлөв. Үүний дараа эцсийн зураг төсөл, туршилт, баталгаажуулалт болон үйлчилгээг тусдаа өрсөлдөөнт захиалгаар нэг буюу хэд хэдэн компаниас авна. Ийм дараалал нь NASA ОУСС ашиглалтаас гарсны дараа нам тойрог зам дахь судалгаа, хүний нислэгийн ажиллагаагаа хэрхэн үргэлжлүүлэхийг тодорхойлох юм.

Урилга АНУ-ын аж үйлдвэрийн компаниудад хандсан бөгөөд одоогоор шинэ гэрээний ялагч зарлагдаагүй. Ars Technica-гийн нийтлэлд эхний шатны шалгарсан тал бүр дор хаяж 100 сая ам.долларын баталгаат дүн авахыг дурдсан бөгөөд Starlab-ийн гүйцэтгэх захирал Маршалл Смит урилгыг “The release of the RFP is an important milestone” гэж тодорхойлжээ. Axiom Space, Starlab болон Vast өрсөлдөх сонирхлоо илэрхийлсэн ч санал ирүүлэх, үнэлүүлэх ажил тэдний өмнө байна.

Эхний сонголт ямар гэрээ вэ?

NASA арилжааны станцын эхний шатанд хэд хэдэн гүйцэтгэгчийг зэрэг хөгжүүлэхээр төлөвлөж байна.

NASA хувийн хэвшлийн эзэмшиж, ажиллуулах станцуудаас үйлчилгээ худалдан авах тогтолцоонд шилжихээр төлөвлөжээ. Энэ загварт агентлаг судалгаа, технологийн туршилт, багийн бэлтгэл хийх байраа захиална; станцын бүтээн байгуулалт, ашиглалтын үндсэн үүрэг гүйцэтгэгчид ногдоно. Тиймээс саналын гол асуулт нь тойрог замд модуль байрлуулж чадах эсэхээр хязгаарлагдахгүй. Компани хүнтэй нислэгийн шаардлагад нийцэх бүхэл бүтэн ажиллагааг хэрхэн бий болгохоо тайлбарлах ёстой.

Зарласан хэлбэр нь олон гүйцэтгэгчтэй, тогтмол үнэтэй, хэрэгцээ гарсан үед тодорхой захиалга өгөх гэрээ юм. Эхний сонголтоор төслүүд хөгжүүлэлтээ үргэлжлүүлж, дараагийн захиалгад өрсөлдөх боломжтой болно. Нэг төсөл эрт шатанд тэнцсэнээр тухайн станцад NASA-гийн сансрын нисэгчдийг илгээх шийдвэр гарсан гэж үзэх үндэсгүй. Хожмын сонголтод эцсийн зураг төсөл, бодит туршилт, үнэлгээ, баталгаажуулалт болон үзүүлэх үйлчилгээний нөхцөл дахин жин дарна.

Энэ зохион байгуулалт агентлагт хэд хэдэн хөгжүүлэлтийг зэрэг урагшлуулах боломж олгоно. Хэрэв нэг төслийн бүтээн байгуулалт эсвэл баталгаажуулалт удааширвал өөр зам үлдэх нь тасралтгүй ажиллагааны зорилгод ач холбогдолтой. Гэхдээ олон гэрээ байгуулах төлөвлөгөө нь тойрог замд олон станц заавал ажиллана гэсэн баталгаа биш: ямар үйлчилгээ бодитоор худалдан авахыг дараагийн өрсөлдөөн шийднэ.

Axiom, Starlab, Orbital Reef, Vast хаана явна вэ?

Vast-ийн Haven-1 станцын модуль хөгжүүлэлтийн шатанд байгаа нь арилжааны төслүүдийн ахиц харилцан адилгүйг харуулна.

NASA-гийн арилжааны станцын хөтөлбөрийн хуудсанд Axiom Space, Starlab, Blue Origin-ийн Orbital Reef болон Vast-ийн Haven-1-ийн хөгжүүлэлтийн мэдээг тус тус багтаасан байдаг. Эдгээр нь ОУСС-ийн дараах үйлчилгээний боломжит чиглэлүүд боловч шинэ урилгын дагуу шалгарсан гүйцэтгэгчдийн жагсаалт биш. Хөтөлбөрийн өмнөх хамтын ажиллагаа, одоогийн техникийн ахиц болон шинэ гэрээнд өгөх санал нь өөр өөр зүйл.

Axiom Space-ийн замнал ОУСС-тай холбогдох модулиас бие даасан станц руу шилжих төлөвлөгөөнд тулгуурладаг. Starlab, Orbital Reef хоёр тусдаа арилжааны станц хөгжүүлэх чиглэлээр ажиллаж ирсэн. Vast-ийн Haven-1 нь компанийн цаашдын олон модульт станцад хүрэх эхний алхам гэж танилцуулагддаг. Ийм ялгаа нь өрсөлдөөнийг ганц ижил зураг төслийн уралдаан болгохгүй: төсөл бүр хүний нислэг, угсралт, ашиглалт, санхүүгийн хэрэгжилтийн өөр замтай.

Өмнө нь NASA-тай хамтран ажилласан байдал саналын үнэлгээнд ашигтай туршлага болж болох ч шинэ гэрээ автоматаар шилжихгүй. Компаниуд станцын зориулалт, хөгжүүлэлтийн шат, NASA-д хүргэх үйлчилгээний хэлхээг өөрийн саналд нэгтгэх шаардлагатай. Аль баг яг ямар бүрэлдэхүүнээр өрсөлдөх, урилгын шаардлагыг яаж хангах нь санал нээгдсэний дараа тодорхой болно. Тиймээс өнөөдрийн дөрвөн нэрийг ирээдүйн дөрвөн ялагч гэж тооцох боломжгүй.

Санал авах өдрөөс үйлчилгээ захиалах хүртэл

Одоогийн хугацаа нь станц хөөргөх эцсийн өдөр бус, компаниудын саналаа хүргүүлэх эцсийн хугацаа юм. Түүний дараа NASA ирүүлсэн төлөвлөгөөг үнэлж, хөгжүүлэлтийн эхний гэрээнүүдийг олгоно. Гэрээний эзэд зураг төсөл, туршилтын ажлаа үргэлжлүүлж, агентлагт худалдан авч болох үйлчилгээгээ илүү тодорхой харуулах ёстой. Үүний дараах өрсөлдөөнт захиалга нь станцын эцсийн загвар, туршилт, үнэлгээ, баталгаажуулалт болон үйлчилгээг хамарна.

Хугацааны энэ зааг уншигчдын хамгийн чухал асуултад хариулна: NASA-гийн эхний гэрээ нь ОУСС-ийн дараах нислэгийг шууд эхлүүлэх шийдвэр биш. Шалгарсан талын станц баригдах, нислэгт бэлтгэгдэх, аюулгүй ажиллагааны шаардлагыг хангах ажил үргэлжилнэ. Түүнчлэн багийн аяллыг бодитоор хийхэд станцын бэлэн байдал, тээвэр, газрын дэмжлэг зэрэг олон хэсэг нэг цагийн хуваарьт нийцэх шаардлагатай. Хөгжүүлэлтийн гэрээ ба үйлчилгээ худалдан авах захиалга хоорондоо ийнхүү тусдаа шалгууртай.

NASA ОУСС-ийг ашиглах хугацаанд нам тойрог замын шинжлэх ухааны ажлыг таслахгүй үргэлжлүүлэхийг хүсэж байна. Гэвч ирээдүйн станцын үйлчилгээ зөвхөн агентлагийн хэрэгцээнд түшиглэвэл арилжааны операторын орлого, ашиглалтын төлөвлөгөө хязгаарлагдана. Тиймээс саналд NASA-аас гадна бусад захиалагчдад үйлчлэх боломж хэр бодитойг харуулах хэрэгтэй. Энэ нь станц эзэмшихээс үйлчилгээ худалдаж авах шилжилтийн эдийн засгийн гол нөхцөл юм.

Станцад хүрэх тээвэр яагаад гэрээний нэг хэсэг вэ?

Хүн ажиллах станц дангаараа тасралтгүй ажиллагааг хангахгүй: сансрын нисэгч, ачаа, хэрэглэгдэхүүнийг хүргэж, багийг буцаах зохион байгуулалт шаардлагатай. NASA-гийн урилга станцын үйлчилгээтэй хамт тээврийн шийдлийг багтаасан бүрэн үйлчилгээний төлөвлөгөө хүсэж байгаа. Иймд оператор зөвхөн амьдрах болон туршилт хийх орчноо тайлбарлаад зогсохгүй түүнд очих, буцах ажиллагаа хэрхэн нийцэхийг харуулах ёстой. Тээврийн төлөвлөгөө нь станцын ашиглалтын хугацаа, багийн ээлж солилт, судалгааны дээж буцаах боломжтой шууд холбоотой.

Агентлагийн зорилго нь нам тойрог замд судалгаа хийх, шинэ технологи боловсруулах, баг сургах орон зайгаа хадгалах явдал. Энэ хэрэгцээ нь сар, Ангараг руу хийх ирээдүйн нислэгийн бэлтгэлтэй ч уялдана. Одоо компаниудын өмнө эдгээр ажлыг хүлээн авах станц төдийгүй тэнд хүн, ачаа хүргэх найдвартай ажиллагааны санал боловсруулах даалгавар байна. Санал хүлээн авах хугацаа дуусмагц эхний гэрээний өрсөлдөгчид бодит төлөвлөгөөгөөрөө үнэлэгдэнэ.

Мөн уншаарай:

Хуваалцах: