Signal თუ WhatsApp: ერთნაირი შიფრაცია ერთნაირ კონფიდენციალურობას არ ნიშნავს

პირადი მიმოწერის შინაარსის დასაცავად Signal-იც და WhatsApp-იც ძლიერ დაშიფვრას იყენებს. თუ თქვენთვის მნიშვნელოვანია, თავად სერვისმა რამდენი იცის თქვენი ურთიერთობებისა და ჯგუფების შესახებ, Signal უფრო კონფიდენციალური არჩევანია. Privacy Decoded-ის დამოუკიდებელი შედარება ორივე აპის შინაარსის დაცვას ძლიერად აფასებს, მეტამონაცემების მხრივ კი უპირატესობას Signal-ს ანიჭებს. ეს შეფასება კონკრეტულ განსხვავებებზე დგას: დაცული ტექსტი და სერვისისთვის ხილული ურთიერთობები ერთი და იგივე მონაცემი არ არის.

დაკარგული ტელეფონის შემდეგ ჩატების დაბრუნება არჩევანის მეორე ნაწილია. Signal-ში ამისთვის წინასწარ ჩართული Secure Backups და აღდგენის გასაღებია საჭირო. WhatsApp-ში პირადი ჩატის ავტომატური დაშიფვრა არ ნიშნავს, რომ ღრუბლოვანი სარეზერვო ასლიც ბოლომდე დაშიფრულია: ასლის დაცვა ცალკე უნდა ჩაირთოს. ამიტომ კონფიდენციალურობის შედარებისას მნიშვნელოვანია როგორც სერვერისთვის ხელმისაწვდომი ინფორმაცია, ისე ის პირობები, რომლითაც მომხმარებელი საკუთარ ისტორიას დაიბრუნებს.

WhatsApp-ში რა რჩება შიფრაციის მიღმა

WhatsApp-ის კონფიდენციალურობის განმარტებით, პირადი და ჯგუფური შეტყობინებები Signal Protocol-ით მოწყობილობიდან გასვლამდე იშიფრება, ამიტომ WhatsApp-სა და Meta-ს მათი შინაარსის წაკითხვა არ შეუძლიათ. ეს დაცვა ჯგუფურ საუბარსაც ეხება: სერვისისთვის წევრების ტექსტი მიუწვდომელია. მაგრამ შეტყობინების შინაარსის დამალვა ჯგუფის არსებობასა და მის შემადგენლობას არ მალავს.

WhatsApp-მა იცის, რომელი ტელეფონის ნომრები ეკუთვნის კონკრეტულ ჯგუფს, აგრეთვე ჯგუფის სახელი, აღწერა და პროფილის ფოტო, თუ ეს მონაცემები არსებობს. IP მისამართსა და ტელეფონის ნომერს სერვისი ზოგადი მდებარეობის, მაგალითად ქვეყნის ან ქალაქის, დასადგენად იყენებს. ჯგუფის წევრობა და სავარაუდო მდებარეობა ტექსტის შინაარსი არ არის, თუმცა მათ შეუძლიათ აჩვენონ ადამიანის სოციალური ან სამუშაო წრე. განსაკუთრებით მგრძნობიარე ჯგუფისთვის ეს განსხვავება შეიძლება გადამწყვეტი იყოს მაშინაც, როცა მონაწილეები მხოლოდ დაშიფრულ შეტყობინებებს ცვლიან.

ამ მონაცემებიდან არ გამომდინარეობს, რომ WhatsApp ყველა მომხმარებლის მიმოწერისა და ზარის სრულ ჟურნალს ინახავს. სერვისი ასეთ მუდმივ ჟურნალს უარყოფს, თუმცა ბოროტად გამოყენების გამოვლენის კონკრეტულ შემთხვევებში შეუძლია დაადგინოს, ვინ ვის უკავშირდება. იგი აღნიშნავს, რომ ამ ტიპის ინფორმაციაზე სამართლებრივ მოთხოვნებსაც იღებს. ზუსტი კითხვა ამიტომ არის, რომელი მონაცემი აქვს კომპანიას კონკრეტულ ვითარებაში და არა მხოლოდ ის, შეუძლია თუ არა მას ჩატის ტექსტის წაკითხვა.

ბიზნესთან საუბარს კიდევ სხვა საზღვარი აქვს. კომპანიას შეუძლია მისთვის გაგზავნილი ინფორმაცია საკუთარი მარკეტინგისთვის გამოიყენოს; ზოგი ბიზნესი შეტყობინებების შესანახად Meta-ს ღრუბლოვან მომსახურებას ირჩევს. ასეთ შემთხვევაში WhatsApp მიმოწერას ბოლომდე დაშიფრულად არ მიიჩნევს და ჩატში შესაბამის შეტყობინებას აჩვენებს. მაღაზიასთან ან მომსახურების მიმწოდებელთან გაგზავნილ ტექსტზე ამიტომ იგივე მოლოდინი ვერ გავრცელდება, რაც ორ ადამიანს შორის პირად საუბარზე.

რას აჩვენებს სამართლებრივი მოთხოვნა Signal-ის შესახებ

Signal-ის განსხვავება მხოლოდ დაპირება არ არის, რომ მონაცემებს არ წაიკითხავს: მისი სერვერისთვის ჯგუფის ინფორმაცია, კონტაქტები და ზარების ჟურნალები ხელმისაწვდომი არ არის. Signal-ის გამოქვეყნებულ პასუხში სასამართლოს მოთხოვნაზე აღწერილია შემთხვევა, როცა ინფორმაცია 37 ტელეფონის ნომერზე მოითხოვეს, ხოლო მოთხოვნილ პერიოდზე შესაბამისი მონაცემები მხოლოდ ექვს ანგარიშთან დაკავშირებით გაიცა. მოთხოვნა ანგარიშების შექმნისა და ბოლო დაკავშირების დროს ეხებოდა და არა შეტყობინებების შინაარსს ან ჯგუფის წევრთა სიას.

ეს შემთხვევა სამართლებრივი მოთხოვნის პრაქტიკულ ზღვარს აჩვენებს: კომპანიას შეიძლება მოსთხოვონ მის ხელთ არსებული მონაცემები, მაგრამ ვერ გასცემს ინფორმაციას, რომელზეც წვდომა არ აქვს. WhatsApp-ის შემთხვევაში სერვისისთვის ცნობილია ჯგუფის წევრთა ნომრები, Signal-ის შემთხვევაში კი ჯგუფის ინფორმაცია მისთვის მიუწვდომელია. ეს არ ნიშნავს, რომ Signal-ით ურთიერთობა ანონიმურია: ანგარიშის შესაქმნელად ტელეფონის ნომერი საჭიროა, ხოლო თანამოსაუბრეს შეუძლია მიღებული შეტყობინება საკუთარ მოწყობილობაზე შეინახოს.

სამუშაო ჯგუფისთვის განსხვავება განსაკუთრებით კონკრეტულია. თუ წევრობა თავად არის მგრძნობიარე ინფორმაცია, მხოლოდ ტექსტის დაშიფვრა ამ ინტერესს სრულად ვერ იცავს. Signal სერვერის მხარეს ნაკლებ ინფორმაციას ფლობს ასეთი ჯგუფის შესახებ; ჯგუფის მონაწილეებისთვის კი საუბარი და მათთვის ხილული წევრები, ბუნებრივია, ცნობილი რჩება. არჩევანი ეხება იმას, რას გაიგებს მესენჯერის ოპერატორი და რა შეიძლება არსებობდეს მის ხელთ მოთხოვნის მიღებისას.

Signal-ის ისტორია დაკარგული ტელეფონის შემდეგ

Signal-ის სარეზერვო ასლების ინსტრუქციით, სურვილისამებრ ჩართული Secure Backups შეტყობინებებსა და ბოლოდროინდელ მედიას ბოლომდე დაშიფრულად ინახავს და აღსადგენად გასაღებს მოითხოვს; უფასო ვარიანტი მედიის ბოლო 45 დღეს მოიცავს, უფრო ძველი მედიის სრული ისტორია კი ფასიან ვარიანტს უკავშირდება. თუ ტელეფონი დაიკარგა ან დაზიანდა, ასეთი წინასწარ შექმნილი ასლი ისტორიის დაბრუნების საშუალებას იძლევა. გასაღების დაკარგვისას ასლის გახსნა შეუძლებელია.

Secure Backups ძველი ტელეფონის ხელთ ქონას არ მოითხოვს და Android-სა და iOS-ს შორის აღდგენასაც უჭერს მხარს. მოწყობილობიდან მოწყობილობაზე პირდაპირი გადატანა სხვა გზაა: ორივე ტელეფონი ხელმისაწვდომი უნდა იყოს და გადატანა იმავე პლატფორმის ფარგლებში მუშაობს. ლოკალურად შენახული ასლისთვის კი თვითონ ასლის ფაილია საჭირო. თუ ის მხოლოდ დაკარგულ ტელეფონზე იყო, ახალი მოწყობილობა ამ ფაილს ვერ მიიღებს.

ამიტომ Signal-ში ისტორიის აღდგენის შესაძლებლობა ტელეფონის დაკარგვამდე მიღებულ გადაწყვეტილებაზეა დამოკიდებული. ვისაც ძველი მიმოწერა ახალ მოწყობილობაზე სჭირდება, Secure Backups წინასწარ უნდა ჰქონდეს ჩართული და აღდგენის გასაღებს უნდა ინახავდეს. ვინც ასლს არ ქმნის, ახალი ინსტალაციისას დაკარგულ ჩატებს სერვერიდან ვერ დაიბრუნებს. ეს მცირე მოცულობის სერვერული მონაცემების პირდაპირი პრაქტიკული შედეგია, რომელსაც მესენჯერის არჩევისას ტექსტის დაშიფვრასთან ერთად უნდა შეხედოთ.

WhatsApp-ის სარეზერვო ასლს ცალკე დაცვა სჭირდება

WhatsApp-ში შეტყობინების გაგზავნისას მოქმედი დაშიფვრა და ღრუბლოვანი სარეზერვო ასლის ბოლომდე დაშიფვრა სხვადასხვა პარამეტრია. Meta-ს განმარტება დაშიფრული ასლების შესახებ აღწერს პაროლით, დაშიფვრის გასაღებით ან passkey-ით დაცვას; passkey-ის შესაძლებლობა ეტაპობრივად გავრცელდა. ამიტომ მომხმარებლისთვის არსებითია, არსებობს თუ არა ასლი და ჩართული აქვს თუ არა მას ბოლომდე დაშიფვრა. პირად ჩატში დაცვის არსებობა ამ კითხვებს ავტომატურად არ პასუხობს.

დაკარგული ტელეფონის შემდეგ აღდგენა მხოლოდ უკვე შექმნილი გამოსაყენებელი ასლიდან შეიძლება. პაროლით ან დაშიფვრის გასაღებით დაცული ასლის შემთხვევაში მომხმარებელს მის გასახსნელ მონაცემებზეც უნდა ჰქონდეს წვდომა. Passkey დაცვას მოწყობილობის განბლოკვის მეთოდთან აკავშირებს, თუმცა ესეც ვერ შექმნის სარეზერვო ასლს, რომელიც მანამდე არ არსებობდა. აღდგენის პირობები იმაზეა დამოკიდებული, რა იყო ჩართული და რაზე აქვს მომხმარებელს წვდომა ახალი ტელეფონის დაყენებისას.

საკუთარი ასლის პარამეტრი ბიზნესთან უკვე გაგზავნილ შეტყობინებას არ აკონტროლებს. მიმღებ კომპანიას მიღებული ტექსტი შეიძლება თავის სისტემებში ჰქონდეს შენახული და საკუთარი წესებით დაამუშაოს. ამიტომ ბიზნესჩატის კონფიდენციალურობისა და ტელეფონის დაკარგვის შემდეგ პირადი ისტორიის აღდგენის საკითხები ცალ-ცალკე უნდა შეფასდეს: ერთი მიმღების ხელთ არსებულ მონაცემებს ეხება, მეორე — თქვენი ასლის არსებობასა და დაცვას.

რომელი მესენჯერი შეესაბამება თქვენს პრიორიტეტს

თუ მთავარი მოთხოვნაა, მესენჯერის ოპერატორმა რაც შეიძლება ნაკლები იცოდეს თქვენი ჯგუფებისა და კავშირების შესახებ, Signal უფრო შესაფერისია. WhatsApp პირადი ჩატის შინაარსს ძლიერად იცავს, მაგრამ ჯგუფის წევრთა ნომრები მისთვის ცნობილია და ბიზნესთან საუბარს განსხვავებული პირობები აქვს. ეს არჩევანი განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია იმ ადამიანისთვის, ვისი სამუშაო ან პირადი ურთიერთობების კვალიც თავად წარმოადგენს მგრძნობიარე ინფორმაციას.

თუ ძველი ჩატების დაბრუნებაც აუცილებელია, ორივე აპში გადამწყვეტი წინასწარი მომზადებაა. Signal-ისთვის საჭიროა ჩართული Secure Backups და შენახული აღდგენის გასაღები; WhatsApp-ისთვის — არსებული ღრუბლოვანი ასლი და, თუ მისი შინაარსის დაცვაც გსურთ, ცალკე ჩართული ბოლომდე დაშიფვრა. მიმღების მოწყობილობაზე მოხვედრილ შეტყობინებას ვერც ერთი არჩევანი ვერ გააკონტროლებს, მაგრამ სერვერისთვის ხილულ ურთიერთობის კვალსა და საკუთარი ისტორიის აღდგენის პირობებს შორის განსხვავება რეალურია.

ასევე წაიკითხეთ:

• Signal თუ WhatsApp: ჩატის შიფრაცია ერთია, მეტამონაცემები — არა
• Proton Drive თუ Tresorit: ერთნაირი შიფრაცია სხვადასხვა მომხმარებელს ემსახურება
• Airtable თუ Coda: ყველა თანამშრომლის ადგილი ერთნაირად არ ფასდება