Claude Opus 5.5 fær vatnsmerki — almenningur getur ekki sannreynt það

Claude Opus 5.5 fékk ósýnilegt textavatnsmerki við útgáfu 22. september 2026, samkvæmt leiðréttri breytingaskrá frá 25. september. Merkið getur gefið vísbendingu um að Claude hafi átt þátt í gerð texta. Einstakur kennari, vinnuveitandi eða annar lesandi getur þó ekki kannað það sjálfur með opinberum greini.

Í stöðutöflu Anthropic yfir merkingar Claude er Opus 5.5 skráð með textavatnsmerki bæði í þjónustum fyrirtækisins og hjá skýjaþjónustuaðilum. Þar kemur einnig fram að textagreining sé enn í lokuðum prufuaðgangi. Ókeypis Claude Content Checker kannar aðra merkingu, sem fylgir studdum skrám, en greinir ekki vatnsmerki í texta sem er afritaður úr svari.

Leiðréttingin afmarkaði breytinguna hjá Opus 5.5

Upphaflega var listi yfir Claude-líkön með merkingu túlkaður svo að miklu fleiri eldri líkön hefðu þegar fengið vatnsmerki í texta. Leiðréttingin frá 25. september skýrði að færsla um Content Credentials í skrám jafngilti ekki textavatnsmerki. Á þeim tímapunkti var Opus 5.5 nýja viðbótin við líkön sem voru skráð með merki í mynduðum texta. Eldri færslur um skráarmerkingu sögðu ekkert eitt og sér um orðaval í venjulegu Claude-svari.

Síðan hefur staðan breyst aftur: núverandi tafla framleiðandans sýnir textavatnsmerki í eigin þjónustum hjá fleiri líkönum en leiðréttingin taldi upp. Munurinn er tímasetningin, ekki ólík skilgreining á sama merki. Þess vegna þarf að miða svar við því hvaða líkan myndaði textann og hvar það var notað. Færsla um studda skrá segir áfram aðeins til um skráarmerkingu, þótt sama líkan geti líka merkt texta.

Textamerki og skráarmerking eftir dreifileið

Núverandi staða skiptist í þrjá hópa þegar textavatnsmerki eru borin saman milli þjónusta Claude og skýjaþjónustuaðila. Með eigin þjónustum er átt við meðal annars Claude, Claude Code og Claude Platform API. Skýjaþjónustuaðilarnir sem taflan nefnir eru AWS, Google Cloud og Microsoft Foundry. Þessi aðgreining skiptir máli þegar texti berst áfram án upplýsinga um hvaða þjónusta myndaði hann.

• Textamerki í báðum dreifileiðum: Fable 5.1, Mythos 5.1, Opus 5.5, Opus 5 og Sonnet 5.5 eru skráð með textavatnsmerki í eigin þjónustum Claude og hjá skýjaþjónustuaðilum. Þau eru einnig skráð með Content Credentials í studdum skrám.
• Textamerki í eigin þjónustum, innleiðing hjá skýjaþjónustum í gangi: Fable 5, Opus 4.8 og Sonnet 5 eru skráð með textavatnsmerki í þjónustum Claude. Innleiðing hjá skýjaþjónustuaðilum getur tekið nokkra daga til viðbótar. Skrár af studdri gerð geta borið Content Credentials.
• Engin skráð textamerking enn: Mythos 5, eldri Opus- og Sonnet-útgáfur á listanum og Haiku 4.5 eru skráð með Content Credentials í studdum skrám, en ekki með vatnsmerki í venjulegum texta.

Content Credentials eru undirritaðar upprunaupplýsingar sem geta fylgt skrá þegar Claude býr hana til á studdri dreifileið. Til dæmis eru PNG- og JPEG-skrár nefndar sem studdar skráargerðir. Eiginleikinn er háður því að viðkomandi þjónusta bjóði upp á skráargerð og að skráin haldi upplýsingunum þegar henni er miðlað. Afritaður texti í tölvupósti eða verkefnaskilum hefur ekki slík skráarlýsigögn til að skoða. Þess vegna svarar niðurstaða úr Claude Content Checker ekki spurningunni um ósýnilegt merki í orðunum sjálfum.

Merkið myndast þegar Claude velur orð

Samkvæmt tækniskýringu Anthropic felst textavatnsmerkið í tölfræðilegu mynstri í vali orða sem falla að samhenginu. Þegar fleiri en eitt framhald kemur til greina notar líkanið lykil og undanfarandi orð til að stýra slembivalinu. Sá sem hefur aðgang að lyklinum getur metið hvort orðröðin samræmist þessu mynstri. Ekkert sýnilegt tákn eða falinn stafur bætist við textann og merkið geymir ekki auðkenni notanda, stofnunar eða samtals.

Orðamynstrið getur fylgt textanum þegar honum er afritað og límt annars staðar. Það er ástæða þess að textamerking nær til annars konar úttaks en Content Credentials í skrám. Hún er samt tölfræðileg vísbending, ekki stimpill sem sést á hverri setningu. Greining verður traustari þegar fleiri orð eru til skoðunar, því þá eru fleiri valkostir sem mynstrið getur komið fram í.

Stutt brot gefur greininum litlar upplýsingar. Sama á við þegar Claude hefur aðeins lagað málfræði í texta sem manneskja skrifaði: fá orð eru þá raunverulega valin af líkaninu. Í staðreyndaþéttum texta og nákvæmum kóða eru færri jafngóðir valkostir, svo minna svigrúm er til að mynda greinanlegt mynstur. Mikið breyttur, þýddur eða samsettur texti getur einnig misst það merki sem upphaflega var til staðar.

Lokaður greinir takmarkar notagildið

Greiningarviðmótið fyrir textavatnsmerki er í lokuðum prufuaðgangi fyrir hæfar stofnanir og fyrirtæki sem þurfa á því að halda vegna tilgreindra skyldna. Þar geta meðal annars komið til greina menntastofnanir, fjölmiðlar og sjálfstæðir rannsakendur. Aðgangur slíkra aðila þýðir ekki að einstakur kennari eða vinnuveitandi geti sett inn verkefni eða umsókn og fengið staðfestingu. Fyrir almenning er því enn engin opin leið til að sannreyna merkið í afhentum texta.

Jafnvel með aðgangi að greini væri jákvæð niðurstaða vísbending um þátt Claude, ekki staðfesting á því hver samdi hugmyndirnar eða meginmálið. Merktur texti gæti verið þýðing eða endurskrifun á verki manneskju. Neikvæð niðurstaða gæti á móti stafað af stuttu broti, miklum breytingum eða því að textinn var myndaður áður en merking varð virk fyrir viðkomandi líkan og dreifileið.

Fyrir skóla og vinnustaði á Íslandi er næsta afgerandi breyting því aðgangur að textagreininum, ekki fleiri hak í líkanatöflunni. Anthropic hyggst víkka aðgang að greiningarviðmótinu, en hefur ekki birt dagsetningu fyrir opinn aðgang almennings. Á meðan er hægt að kanna Content Credentials í studdum skrám; sú athugun svarar ekki hvort ósýnilegt vatnsmerki sé í innsendum texta.

Lestu einnig:

• Gervigreindarfulltrúar fá ekki frjálsar hendur á vinnustöðum
• Prófgráðan hverfur úr auglýsingunni en ræður enn hver fær starfið