ChatGPT, Claude ala Gemini tokiko albisteetarako? Iturriak dira muga

Euskal Herriko albisteak bilatzeko orduan, ez dago frogatuta ChatGPT, Claude edo Gemini besteak baino hobea denik. Hirurak izan daitezke bilaketaren abiapuntu, baina egokiena bilatzen ari zaren herriari edo lurraldeari buruzko argitalpenetara eramaten zaituena da. Albiste bat argitaratu aurretik, chatbotaren esanak baino garrantzitsuagoak dira estekatutako orriak: haietan agertu behar dute egiaztatu nahi dituzun datuek.

Ikerketa batek neurtu du muga hori. EHUren ikerketaren azalpenaren arabera, Euskal Autonomia Erkidegoko gertaera politiko eta instituzionalei buruz bost chatbotek aipatutako iturrien % 67,4 estatu mailako hedabideetakoak ziren, eta % 15,5 euskal hedabideetakoak. Aztertutakoen artean zeuden ChatGPT, Claude eta Gemini; ehuneko horiek bost sistemei dagozkie, eta ez dute hiruren arteko sailkapenik ematen.

Zer neurtu zuen EHUk?

EHUren emaitzek iturriak nondik datozen erakusten dute, ez albiste guztiak egiazkoak diren. Estatu mailako hedabide batek gertakari baten ikuspegi zabala eman dezake; udal erabaki baten edukia edo herri batean duen eragina zehazteko, ordea, erakundearen argitalpena eta tokiko hedabideen jarraipena behar izan daitezke. Erantzun batek gaia ondo laburtu arren, tokiko ahotsak kanpoan utz ditzake.

Azterketaren lurraldea ere zehatza da: Euskal Autonomia Erkidegoko gaurkotasun politiko eta instituzionala. Emaitzak ezin dira Nafarroako edo Ipar Euskal Herriko albisteetara besterik gabe zabaldu. Baionako erabaki bati buruzko informazioa bilatzen duenak Baionari buruzko estekak behar ditu, ez Euskal Herria oro har aipatzen dutenak. Hiru tresnak alderatzean, begiratu ea eskatutako tokiari buruzko iturriak ematen dituzten; erantzunaren jariotasuna bigarren mailakoa da.

Azken orduko albistea bilatzean

Gertaera berri bati buruzko informazioa bilatzeko, adierazi chatbotari udalerria, gaiaren izen zehatza eta interesatzen zaizun eguna edo denbora tartea. ChatGPTk estekak biltzeko balio dezake, Clauderi sarean bilatzeko eska dakioke, eta Geminiri galdera bera eginda haren erantzuna ere azter daiteke. Alderatu ea tresna bakoitzak gertaera jakinari buruzko argitalpenak ematen dituen, ala antzeko gertaera zaharrago bati buruzko albisteak ekartzen dituen.

Bi data bereizi behar dira: gertaera noiz izan zen eta estekatutako orria noiz argitaratu edo eguneratu zen. Erabaki bat astelehenekoa izan daiteke, eta hari buruzko albistea asteartekoa; data bakarra ematen duen laburpenak alde hori ezkuta dezake. Estekak irekitzean, begiratu orria proposamen bati, onartutako erabaki bati edo indarrean dagoen neurri bati buruz ari den. Azken orduko bilaketan, horrek, tresnaren abiadurak baino gehiago, erabakitzen du emaitza erabilgarria den.

Euskarazko eta tokiko iturriak aurkitzean

Galdera euskaraz egin nahi duenarentzat, Gemini abiapuntu egokia izan daiteke, Googlek onartutako hizkuntzen zerrendan euskara ageri baita web aplikaziorako. Horrek ez du esan nahi euskarazko hedabide txikien albisteak beste tresnek baino hobeto aurkitzen dituenik. Hizkuntza onartzea eta herri jakin bateko albiste egokiak aurkitzea gaitasun desberdinak dira.

Horregatik, eskatu hirurei iturri motak bereizteko: jatorrizko erakundearen oharra, tokiko hedabidearen albistea eta eremu zabalagoko hedabidearen testuingurua. Eskaera euskaraz egiteak ez du ziurtatzen estekak euskarazkoak izango direnik; erantzunean, begiratu argitalpenaren hizkuntza eta herria. Ipar Euskal Herriko gai bati buruz ari bazara, gehitu udalerriaren izena eta, beharrezkoa bada, argitalpenak bilatzeko erabil daitezkeen beste hizkuntzak ere. Helburua dagokion tokiko informaziora iristea da, chatbotak euskaraz erantzuteaz gain.

Nola egiaztatu aipamen bat?

Esteka bat izateak ez du, berez, baieztapena frogatzen. Lehenik, zehaztu erantzuneko baieztapen nagusia: nork hartu duen erabakia, zer onartu den, noiz eta zein lurraldetan. Ondoren, ireki esteka eta bilatu xehetasun horiek testuan. Orria gai orokor berari buruzkoa izatea ez da nahikoa chatbotak emandako izenak, kopuruak edo egoera zehatza bermatzeko.

1. Gorde jatorrizko galdera eta erantzunak emandako esteka, gero zer egiaztatu zenuen argi izateko.
2. Begiratu argitalpenaren egilea, data eta lurraldea. Data ageri ez bada, ez hartu orria albiste berritzat.
3. Erakunde baten erabakia bada, bilatu haren jatorrizko argitalpena. Tokian izan dituen ondorioak azaltzeko, gehitu tokiko hedabidearen jarraipena.
4. Bi orrik datu desberdinak ematen badituzte, egiaztatu gertaera bera, aldi bera eta erabakiaren egoera bera deskribatzen dituztela.

Urrats horiek bereziki baliagarriak dira erantzunak estekak izan arren xehetasunak nahasita daudenean. Esaterako, proposatutako neurri bat onartutzat aurkeztea funtsezko akatsa da, nahiz eta udalerria eta gaia zuzenak izan. Estekatutako orriak ez badu baieztapena jasotzen, bilatzen jarraitu behar da; aipamenak ezin du hutsune hori bete.

Zenbat kostatzen da erabilera hori?

2026ko azaroaren 6an egiaztatutako prezio publikoen arabera, ChatGPT Plus planak hilean 20 dolar balio du, eta Claude Pro planak ere hilean 20 dolar, hilero ordainduta; Google AI Pro planaren Espainiako tarifa hilean 21,99 euro da. Kalkulu hauek argitaratutako tarifetan oinarritzen dira, deskonturik, truke tasarik edo zerga doikuntzarik aplikatu gabe. Dolarretan adierazitako tarifek ez dute bermatzen hori izango denik Euskal Herrian ordaindu beharreko zenbatekoa; azken kopurua erosketa pantailan agertuko da.

• Noizbehinkako erabilera: egile bat, hilean hamar galdera, hilabete batez, doako planen mugen barruan. Harpidetzaren kostua: 0 dolar ChatGPTn, 0 dolar Clauden eta 0 euro Geminin.
• Aldizkako jarraipena: egile bat, hilean ehun galdera, hiru hilabetez, hilero ordaindutako plan bana hartuta. ChatGPT Plus: 60 dolar; Claude Pro: 60 dolar; Google AI Pro: 65,97 euro.
• Bi egileren lana: bi kontu, bakoitzak hilean hirurehun galdera, sei hilabetez, eta kontu bakoitzean harpidetza bana. ChatGPT Plus: 240 dolar; Claude Pro: 240 dolar; Google AI Pro: 263,88 euro.

Galdera kopuru horiek lan karga hipotetikoak adierazten dituzte, ez planek bermatutako kupoak. Benetako mugak erabileraren eta planaren arabera alda daitezke; kopuru horietara iristeko ordainpeko plana nahikoa izango ote den ezin da tarifa hutsetik ondorioztatu. Harpidetzak sarbidea edo erabilera handiagoa eman dezake, baina ez du bermatzen tokiko hedabide gehiago aipatuko direnik. Prezioa eta iturrien kalitatea bereiz aztertu behar dira.

Galdera bera hiruretan egiteko txantiloia

Hiru erantzunak alderatzeko, erabili eskaera bera eta zehaztu lurraldea, gaia eta aldia. Honela idatz daiteke: «Bilatu [gertaera edo gaia]ren inguruko albisteak [udalerria edo lurraldea] eremuan, [eguna edo aldia] kontuan hartuta. Eman jatorrizko erakundearen argitalpena eta tokiko hedabideen estekak, bakoitzaren argitaratze data adierazita. Bereizi baieztatutako gertaerak eta oraindik egiaztatu gabeko xehetasunak. Tokiko iturririk aurkitzen ez baduzu, adierazi argi».

Erantzunak jasotakoan, aztertu zeinek ematen dituen dagokion lurraldeko estekak, zeinek bereizten dituen gertaeraren eta argitalpenaren datak, eta zeinen baieztapen nagusiak ageri diren benetan estekatutako orrietan. Hori galdera zehatz baterako egiaztapena da; ez da hiru zerbitzuen errendimendu orokorraren neurketa. Aukera erabilgarria eskatutako albistearen eta aurkitutako iturrien arabera alda daiteke.