Tra cứu hệ thống AI trên cổng quốc gia trước khi mua

Trước khi mua hoặc triển khai một hệ thống AI, hãy vào ai.dda.gov.vn, tìm tên hệ thống và đối chiếu thông tin công khai với sản phẩm được chào bán. Bộ Khoa học và Công nghệ đã đưa cổng vào vận hành để hỗ trợ tra cứu, đăng ký hệ thống, thông báo phân loại rủi ro, báo cáo sự cố và công khai thông tin về kết quả đánh giá, xử lý vi phạm.

Với người mua, cổng giúp xác định hồ sơ quản lý liên quan và những điểm cần hỏi nhà cung cấp. Sự xuất hiện của một hệ thống trong kết quả tìm kiếm không tự chứng minh phiên bản được chào bán đáp ứng yêu cầu về bảo mật, xử lý dữ liệu hay điều khoản vận hành của bên mua.

Tìm hệ thống nào trong hồ sơ công khai?

Hãy chuẩn bị tên sản phẩm, tên đơn vị chào bán, phiên bản và mục đích sử dụng ghi trong báo giá hoặc đề xuất kỹ thuật. Tên thương mại có thể khác tên pháp nhân ký hợp đồng; cùng một nhà cung cấp cũng có thể chào bán nhiều hệ thống. Việc đối chiếu những thông tin này giúp tránh dùng hồ sơ của một sản phẩm khác để đánh giá phương án mua.

Mở cổng AI quốc gia, vào danh sách hệ thống trí tuệ nhân tạo và nhập tên hệ thống vào ô tìm kiếm. Nếu chưa tìm được kết quả phù hợp, thử tên viết tắt hoặc tên đơn vị gắn với sản phẩm.
Đọc thông tin nhận diện trong kết quả và trang chi tiết, nếu có: tên hệ thống, đơn vị liên quan, mục đích sử dụng và mã định danh được hiển thị. Đối chiếu từng mục với cấu hình, phiên bản và bên ký hợp đồng trong hồ sơ mua sắm.
Nếu nhiều mục có tên gần giống nhau, yêu cầu bên bán chỉ rõ bản ghi áp dụng cho sản phẩm họ sẽ giao. Ghi lại đường dẫn hồ sơ và thời điểm tra cứu để hai bên cùng đối chiếu một bản ghi.

Không tìm thấy tên trong lần tra cứu đầu tiên chưa đủ để kết luận hệ thống vi phạm. Có thể cần tìm theo cách viết khác hoặc làm rõ đơn vị nào đứng tên sản phẩm. Nếu vẫn không xác định được hồ sơ, hãy yêu cầu nhà cung cấp giải thích mối liên hệ giữa thông tin họ công bố và hệ thống đang được chào bán.

Đọc phân loại rủi ro và kết quả đánh giá ra sao?

Thông báo phân loại rủi ro và kết quả đánh giá sự phù hợp trả lời hai câu hỏi khác nhau. Theo Báo Điện tử Chính phủ, nhà cung cấp phải tự phân loại hệ thống trước khi đưa vào sử dụng và chịu trách nhiệm về kết quả; hệ thống rủi ro cao phải được đánh giá sự phù hợp theo quy định. Vì thế, một mức rủi ro được khai báo không đồng nghĩa với việc đã có kết quả đánh giá áp dụng cho sản phẩm định mua.

Việc phân loại có các mức cao, trung bình và thấp. Khi đọc mức được công bố, hãy đặt nó cạnh chức năng và mục đích sử dụng mà bên bán đề xuất. Nếu bên mua tích hợp hệ thống vào một quy trình khác, sửa đổi chức năng hoặc thay đổi mục đích sử dụng làm phát sinh rủi ro mới hay cao hơn, bên triển khai phải phối hợp với nhà cung cấp rà soát, phân loại lại.

Đối với hệ thống rủi ro cao, câu hỏi mua sắm cụ thể là kết quả đánh giá sự phù hợp bao phủ chức năng và cấu hình nào. Hãy yêu cầu nhà cung cấp chỉ ra hồ sơ kỹ thuật, phạm vi đánh giá và phần việc thuộc trách nhiệm của bên triển khai. Đây cũng là những điểm cần làm rõ khi chuẩn bị hồ sơ cho hệ thống rủi ro cao. Một thay đổi đáng kể ở hệ thống hoặc cách sử dụng có thể khiến kết quả cũ không còn bao phủ đầy đủ phương án triển khai mới.

Kết quả xử lý vi phạm và báo cáo sự cố cho biết gì?

Nếu thấy thông tin về kết quả đánh giá hoặc xử lý vi phạm, hãy xác định kết quả đó gắn với hệ thống, đơn vị và hành vi nào. Đối chiếu phạm vi được công khai với phiên bản đang mua, rồi yêu cầu nhà cung cấp giải thích biện pháp khắc phục và bằng chứng cho thấy biện pháp ấy đã áp dụng cho cấu hình sẽ giao. Một kết quả liên quan đến sản phẩm cùng tên chưa đủ để suy ra tình trạng của mọi phiên bản.

Cổng tiếp nhận báo cáo sự cố nghiêm trọng và mở kênh để người dân gửi phản ánh, tiếp nhận cảnh báo. Phạm vi thông tin được công khai chịu các yêu cầu về an ninh mạng, bí mật kinh doanh và bảo vệ dữ liệu cá nhân. Vì vậy, khi thẩm định, bên mua nên hỏi riêng nhà cung cấp về sự cố liên quan đến dịch vụ dự kiến dùng, cách thông báo cho khách hàng và trách nhiệm xử lý sau thông báo. Nếu cần gửi phản ánh, hãy nêu đúng tên hệ thống, đường dẫn hồ sơ và vấn đề cần cơ quan quản lý xem xét.

Những gì phải kiểm tra ngoài cổng trước khi ký?

Hồ sơ công khai phục vụ tra cứu thông tin quản lý; điều kiện vận hành cụ thể nằm trong tài liệu kỹ thuật và thỏa thuận với nhà cung cấp. Bên mua nên yêu cầu câu trả lời cho đúng dữ liệu, người dùng và quy trình mà hệ thống sẽ xử lý:

Dữ liệu: Dữ liệu đầu vào, đầu ra và nhật ký được lưu ở đâu, trong bao lâu và có được dùng để huấn luyện hay cải thiện hệ thống không? Yêu cầu mô tả luồng dữ liệu cho phương án triển khai được chào bán.
Quyền truy cập: Ai có thể xem dữ liệu, thay đổi cấu hình và xuất thông tin? Làm rõ cách cấp, thu hồi quyền và ghi nhận hoạt động quản trị.
Chất lượng và giám sát: Nhà cung cấp đánh giá hệ thống trên tác vụ nào, với điều kiện sử dụng nào? Xác định người kiểm tra đầu ra và quyền can thiệp hoặc dừng hệ thống khi kết quả sai gây ảnh hưởng.
Sự cố và chấm dứt dịch vụ: Hợp đồng cần nêu đầu mối tiếp nhận, thời hạn thông báo, trách nhiệm điều tra, quyền kiểm tra và cách lấy lại hoặc xóa dữ liệu khi ngừng sử dụng.

Nếu thông tin chào bán khác hồ sơ công khai, hãy ghi rõ điểm lệch ở tên đơn vị, phiên bản, chức năng hoặc mục đích sử dụng và yêu cầu giải trình trước khi phê duyệt. Câu trả lời cần gắn với hệ thống sẽ được giao, để quyết định mua dựa trên cùng một sản phẩm và cùng một phương án triển khai.

Đọc thêm: