DTI business name: ₱230 ang pinakamura, pero hindi pa ito permit

Sa online DTI business-name registration para sa sole proprietor, ₱200 ang bayad sa barangay scope at may dagdag na ₱30 documentary stamp tax, kaya ₱230 ang pinakamababang nakalistang kabuuan. Mas mataas ang bayad kung mas malawak ang pipiliing saklaw para sa pangalan ng negosyo.

Ang makukuha matapos magparehistro ay Certificate of Business Name Registration. Nililinaw ng DTI Davao Region na nagbibigay ito ng karapatang gamitin ang rehistradong pangalan, ngunit kailangan pa rin ng hiwalay na Business o Mayor’s Permit mula sa lokal na pamahalaan bago mag-operate.

Magkano ang bayad sa bawat territorial scope?

Ang territorial scope ay tumutukoy sa lugar kung saan maaaring gamitin ang rehistradong pangalan para sa puwesto, tindahan, opisina o sangay. Hindi nito nililimitahan ang lugar kung saan maaaring makipagtransaksiyon ang negosyo. Para sa bagong pagpaparehistro, ito ang registration fee, documentary stamp tax at panimulang kabuuan sa bawat saklaw:

• Barangay: ₱200 + ₱30 = ₱230.
• City o municipality: ₱500 + ₱30 = ₱530.
• Regional: ₱1,000 + ₱30 = ₱1,030.
• National: ₱2,000 + ₱30 = ₱2,030.

Kung sa loob ng isang barangay lamang ilalagay at gagamitin ang pangalan ng negosyo, barangay scope ang pinakamurang pagpili. Kung may balak na puwesto o sangay sa labas nito, isaalang-alang ang mas malawak na saklaw bago mag-apply. Hindi kailangang pumili agad ng national scope dahil lamang maaaring may bumili mula sa ibang bahagi ng Pilipinas.

May epekto rin ang pagpili sa susunod na pagpapalawak. Maaaring baguhin ang territorial scope ng rehistradong pangalan, ngunit itinuturing ang pagbabago bilang bagong application na may bagong certificate at validity period. Samakatuwid, ang mas mababang panimulang bayad ay dapat itapat sa lugar kung saan talagang gagamitin ang pangalan, hindi lamang sa inaasahang lokasyon ng mga customer.

Ano ang ihahanda para sa online application?

Sa Business Name Registration System o BNRS, ihahanda ng aplikante ang impormasyon ng may-ari, aktibong email address, address ng negosyo at tirahan, at ang napiling territorial scope. Mahalaga ang tamang email: doon ipinadadala ang certificate pagkatapos makumpirma ang bayad. Suriin din ang spelling ng pangalan at mga address bago kumpirmahin ang application dahil ang mga detalyeng isinumite ang gagamitin sa rehistrasyon.

Binubuo ang iminungkahing business name ng dominant name, ang pangunahing pagkakakilanlan nito, at descriptor, ang bahaging naglalarawan sa uri ng negosyo. Titingnan ng sistema kung maaaring gamitin ang iminungkahing pangalan. Kapag hindi ito tinanggap, kailangang baguhin ang mungkahi at muling suriin ang availability bago magpatuloy.

Para sa ordinaryong online application ng Pilipinong sole proprietor, nakatuon ang proseso sa paglalagay at pagkumpirma ng mga kinakailangang impormasyon. May karagdagang supporting documents para sa aplikanteng dayuhan, kinikilalang refugee o stateless person; pinoproseso ang kanilang application matapos isumite ang naaangkop na dokumento sa tanggapan ng DTI at mabayaran ang kaukulang fee. Hindi dapat ipagpalagay na pareho ang dokumentong kailangan ng lahat ng aplikante.

Paano mag-apply at magbayad sa loob ng palugit?

Itinatakda ng gabay ng BNRS sa online registration na dapat mabayaran ang application sa loob ng pitong calendar days mula sa petsa ng pag-apply; kung hindi, ituturing itong abandoned at mapapawalang-bisa. Kasama sa bilang ang mga araw na hindi karaniwang araw ng trabaho, kaya mahalagang itala ang petsa ng application sa sandaling makuha ang reference code.

1. Piliin ang New Registration sa BNRS, tanggapin ang terms and conditions, at ilagay ang impormasyon ng may-ari.
2. Piliin ang territorial scope. Ilagay ang dominant name at descriptor, pagkatapos ay gamitin ang Check Name Availability. Kung hindi available ang pangalan, baguhin ito bago magpatuloy.
3. Itala ang ibibigay na reference code. Kumpletuhin ang business address, personal na impormasyon, residence address at iba pang hinihinging detalye.
4. Basahin ang buod ng application. Kumpirmahin lamang kapag tama ang pangalan, saklaw, email at mga address; pagkatapos ay tanggapin ang undertaking.
5. Piliin ang paraan ng pagbabayad na ipinapakita ng sistema at tapusin ang transaksiyon. Ipinadadala ang certificate sa email kapag matagumpay ang bayad.

Ang reference code ang paraan para balikan ang nakabinbing application sa Transaction Inquiry kung naputol ang proseso bago magbayad. Hindi pa katumbas ng matagumpay na pagpaparehistro ang pagkakaroon ng code: kailangan pa ring makumpirma ang payment transaction. Maaari ring gamitin ang Transaction Inquiry upang kunin ang certificate gamit ang reference code at verification code na ipinadadala sa email.

Sa palugit sa pagbabayad, sapat ang maikling checklist: itala ang petsa at reference code; tiyaking tama ang saklaw at halagang sisingilin; bayaran ang application bago matapos ang palugit; at hanapin ang certificate at official receipt sa email. Kung wala ang mensahe sa inbox, tingnan ang spam folder at ang status sa Transaction Inquiry bago ipagpalagay na nakumpleto na ang rehistrasyon.

Anong mga pahintulot ang kailangan pa bago mag-operate?

Ang Business o Mayor’s Permit ay hiwalay na inaasikaso sa lokal na pamahalaan kung saan matatagpuan ang negosyo. Halimbawa, sa checklist ng munisipalidad ng Mauban, magkakahiwalay na hinihingi ang DTI certificate para sa sole proprietor, barangay business clearance at mga dokumento para sa kaukulang regulatory offices. Ang eksaktong hinihingi at bayad ay nakadepende sa lokal na pamahalaan, lokasyon at uri ng negosyo.

• Business o Mayor’s Permit: lokal na pahintulot para makapag-operate sa nasasakupan ng city o municipality.
• Barangay at iba pang lokal na clearance: maaaring kailanganin ang barangay business clearance, locational o zoning clearance, at mga dokumentong may kaugnayan sa gusali.
• Mga pag-apruba ayon sa gawain: maaaring kailanganin ang fire safety inspection certificate, sanitary permit o lisensiya mula sa regulator ng partikular na produkto o serbisyo.

Hiwalay din ang pagpaparehistro para sa buwis. Sa RMC 91-2024 ng Bureau of Internal Revenue, kailangang magparehistro ang self-employed sa o bago magsimula ang negosyo; para sa panuntunang ito, ang pagsisimula ay ang unang bentahan o paglipas ng 30 calendar days mula sa paglabas ng DTI certificate o lokal na permit, alinman ang mauna. Kaya bukod sa lokal na permit, may sariling BIR registration na dapat asikasuhin matapos makuha ang pangalan ng negosyo.

Basahin din:

• Negosyo Center 2.0 online na—pero hindi pa one-stop registration
• PayMongo o Maya Business: ₱10 fixed fee ang bumabago sa murang rate
• Online job offer ba o bitag? Bayad muna ang pinakamalinaw na babala