ایتا بیشتر منتشر کرد، اما روبیکا سهم بازدید را برد

در نشست ۴ آبان ۱۴۰۵، محمدامین الله‌داد، رئیس مرکز پایش و فراداده مرکز ملی فضای مجازی، نتایج ارزیابی نیمه نخست سال را تشریح کرد. در میان پنج سکوی بومی بررسی‌شده، ایتا بیشترین محتوای عمومی را منتشر کرده، اما روبیکا در بازدید محتوای عمومی پیشتاز بوده است. الله‌داد گفت آمار از رصد مرکز و داده‌های تفکیکی دریافتی از سکوها به دست آمده و کانال‌های خصوصی و پیام‌های شخصی را دربرنمی‌گیرد.

ارقام تفکیکی گزارش شش‌ماهه نشان می‌دهد از فروردین تا شهریور ۱۴۰۵، در ایتا، روبیکا، بله، سروش‌پلاس و ویراستی حدود ۶۱۶٫۲ میلیون محتوا ثبت شده است: ۲۳۹٫۱ میلیون در ایتا و ۲۲۷٫۷ میلیون در روبیکا. روبیکا با ۷۸۰٫۵ میلیارد بازدید، ۷۱٫۷ درصد بازدید چهار سکویی را داشته که آمار بازدیدشان در این مقایسه آمده است؛ سهم ایتا از همان بازدیدها حدود ۸ درصد بوده است.

فاصله انتشار تا بازدید چقدر است؟

ایتا ۳۸٫۸ درصد محتوای پنج سکوی بررسی‌شده را منتشر کرده و سهم روبیکا ۳۷ درصد بوده است. فاصله آن‌ها از نظر تعداد مطالب کم است، اما در بازدید بسیار بزرگ‌تر می‌شود: تفاضل ارقام ثبت‌شده به حدود ۶۹۳ میلیارد بازدید می‌رسد. این محاسبه، بزرگی شکاف را نشان می‌دهد؛ درباره علت آن باید ترکیب قالب‌ها، موضوع‌ها و شیوه مصرف محتوا را نیز در نظر گرفت.

مخرج دو سهم یکسان نیست. سهم انتشار از کل محتوای پنج سکو محاسبه شده، در حالی که سهم بازدید به روبیکا، ایتا، بله و سروش‌پلاس مربوط است. ویراستی در آمار تولید حضور دارد، اما برای آن شاخصی با عنوان «ضریب نفوذ» ارائه شده که در جمع بازدید چهار سکوی دیگر قرار نمی‌گیرد. بنابراین کنار هم گذاشتن سهم انتشار و سهم بازدید مفید است، به شرط آنکه این تفاوت در دامنه محاسبه فراموش نشود.

تقسیم بازدید کل بر تعداد محتوای ثبت‌شده، برای روبیکا حدود ۳۴۲۸ و برای ایتا حدود ۳۶۶ بازدید به‌ازای هر محتوا می‌دهد. این نسبت، میانگین کل یک سکو در طول دوره است؛ ممکن است مطالب پربازدید، سهم بزرگی از صورت کسر را ساخته باشند، در حالی که بسیاری از مطالب بسیار کمتر دیده شده‌اند. از این میانگین نمی‌توان بازدید احتمالی یک مطلب آموزشی، یک ویدیوی تازه یا یک کانال کوچک را به دست آورد.

پنج سکو در ارقام شش‌ماهه

کنار هم گذاشتن حجم محتوا و بازدید نشان می‌دهد جایگاه سکوها در دو رتبه‌بندی یکسان نیست. ارقام بازدید به دفعات مشاهده مربوط‌اند و تعداد افراد یکتا را نشان نمی‌دهند؛ یک نفر می‌تواند چند مطلب را ببیند یا چند بار به مطلبی بازگردد. میانگین‌های زیر، به‌جز ویراستی، از تقسیم ارقام گرد‌شده بازدید بر شمار محتوا محاسبه شده‌اند.

• ایتا: ۲۳۹٫۱ میلیون محتوا و حدود ۸۷٫۴ میلیارد بازدید؛ نزدیک به ۳۶۶ بازدید برای هر محتوا. این سکو در شمار مطالب منتشرشده اول است، اما از نظر بازدید پس از روبیکا و بله قرار می‌گیرد.
• روبیکا: ۲۲۷٫۷ میلیون محتوا و ۷۸۰٫۵ میلیارد بازدید؛ نزدیک به ۳۴۲۸ بازدید برای هر محتوا. رتبه دوم انتشار در اینجا با رتبه نخست بازدید همراه شده است.
• بله: ۱۲۰٫۳ میلیون محتوا و ۲۰۶٫۲ میلیارد بازدید؛ نزدیک به ۱۷۱۴ بازدید برای هر محتوا. بله در انتشار سوم و در بازدید دوم است.
• سروش‌پلاس: ۲۳٫۳ میلیون محتوا و ۱۴٫۱ میلیارد بازدید. تقسیم این دو رقم گرد‌شده حدود ۶۰۵ بازدید برای هر محتوا می‌دهد؛ برای پرهیز از اختلاف با میانگین نقل‌شده در روایت شفاهی نشست، این عدد در رتبه‌بندی میانگین‌ها مبنا قرار نمی‌گیرد.
• ویراستی: ۵٫۸ میلیون محتوا و کمترین حجم انتشار در این جمع. شاخص ارائه‌شده برای آن ضریب نفوذ است، پس میانگین بازدید هم‌سنخ با چهار سکوی دیگر برایش محاسبه نمی‌شود.

جمع ارقام بازدید چهار سکوی قابل‌مقایسه حدود ۱۰۸۸ میلیارد است. در نتیجه، بخش عمده مشاهده‌های ثبت‌شده به روبیکا تعلق دارد، با اینکه مجموع تولید ایتا کمی بیشتر است. برای سازنده محتوا، این تفاوت نشان می‌دهد رتبه انتشار یک سکو به‌تنهایی جانشین داده دسترسی به مخاطب نیست؛ در عین حال، نسبت کل سکو نیز جای آمار موضوع و قالب مشخص را نمی‌گیرد.

موضوع و قالب، رتبه‌ها را چگونه تغییر می‌دهند؟

پیشتازی روبیکا در بازدید را نباید به یک موضوع واحد نسبت داد. در توضیحات نشست، محتوای سیاسی و امنیتی نزدیک به نیمی از بازدید این سکو را در دوره بررسی‌شده داشته و سرگرمی سهم کوچک‌تری گرفته است. از سوی دیگر، حضور پررنگ‌تر محتوای ویدیویی در روبیکا می‌تواند بخشی از تفاوت شیوه مصرف آن با پیام‌رسان‌های دیگر را توضیح دهد. داده‌های منتشرشده اثر مستقل ویدیو، موضوع محتوا و اندازه کانال‌ها را از هم جدا نمی‌کنند.

مرور موضوعی خبرگزاری آگاه از گزارش‌های ماهانه و شش‌ماهه نشان می‌دهد آموزش، خانواده و سلامت در ایتا حضور مستمر داشته‌اند؛ موضوعات اقتصادی و خدماتی در بله برجسته شده‌اند؛ سروش‌پلاس با زندگی روزمره و محتوای اجتماعی پیوند بیشتری داشته و ویراستی بیشتر محل انتشار دیدگاه‌ها بوده است. این گرایش‌ها در طول ماه‌ها ثابت نبوده‌اند. برای نمونه، وزن موضوعات خبری و سیاسی می‌تواند در یک دوره پرحادثه بالا برود و میانگین بازدید کل سکو را از وضعیت یک کانال تخصصی دور کند.

اگر محتوای یک کانال آموزشی است، حضور موضوع‌های آموزشی در ایتا دلیل مرتبط‌تری برای بررسی آن سکوست تا عدد بازدید کل روبیکا. برای کانال فروشگاهی، برجستگی بحث‌های اقتصادی و خدماتی در بله نشانه‌ای از تناسب موضوعی است، اما از آمار بازدید نمی‌توان فروش را نتیجه گرفت. برای سرگرمی دیداری، روبیکا از نظر قالب و مقیاس مشاهده گزینه قابل‌توجهی است؛ با این حال، بازدید بالای کل سکو وعده دیده‌شدن یک ویدیوی تازه نیست.

مرز آمار بازدید برای سازندگان محتوا

آمار منتشرشده درباره صفحات و کانال‌های عمومی است. چنین دامنه‌ای برای مقایسه جریان محتوای قابل‌مشاهده ارزش دارد، اما تعداد کاربران یکتا، مخاطبان خصوصی یا اندازه واقعی جامعه یک کانال را مشخص نمی‌کند. حتی میانگین بازدید به‌ازای محتوا نیز درباره توزیع بازدید میان کانال‌های بزرگ و کوچک سکوت می‌کند؛ دو سکو با میانگین متفاوت می‌توانند برای یک موضوع خاص نتیجه‌ای متفاوت از رتبه کلی داشته باشند.

اثر این تمایز در انتخاب بستر انتشار روشن است: تولید بیشتر ایتا نشانه فعالیت گسترده‌تر در میان پنج سکوی بررسی‌شده است و سهم بازدید روبیکا مقیاس مشاهده بالاتر آن را در میان چهار سکوی قابل‌مقایسه نشان می‌دهد. انتخاب برای یک کانال مشخص به موضوع و قالب آن نیز وابسته است؛ همان دو ویژگی که ارقام تجمیعی، عملکردشان را جداگانه نشان نمی‌دهند.

بیشتر بخوانید:

• چهار عدد برای سنجش کانال بله؛ بازدید به‌تنهایی فروش را نشان نمی‌دهد
• SPUR مصرف محتوا توسط AI را ثبت می‌کند؛ اما گزارش‌ها هنوز خوداظهاری‌اند
• رونویسی زندهٔ Microsoft رکورد زد؛ اما هنوز برای تولید آماده نیست