ABİF, yoxsa bank mikrokrediti: 50 min manatda faiz tək meyar deyil

50 min manatlıq layihə fondun maliyyələşdirdiyi məqsədlərə uyğundursa, ABİF-in məqsədli mikrokredit şərtləri faiz baxımından cəlbedicidir: məbləğ 15–50 min manat, müddət 60 ayadək, illik dərəcə isə fəaliyyət sahəsindən asılı olaraq 7 və ya 8 faizədəkdir. Lakin uyğunluq, komissiya və əsas borcun nə vaxt qaytarılacağı ümumi xərci dəyişir.

Vəsaitə tez ehtiyac və girovsuz rəsmiləşmə ön plandadırsa, bank məhsulu daha münasib ola bilər. Məsələn, ABB-nin mikro sahibkar krediti 100 min manatadək, 3–48 ay müddətinə, illik 16 faizdən və 0,5 faizdən başlayan komissiya ilə təqdim olunur. Müraciət onlayndır, girov tələb edilmir; bank onlayn imzadan sonra vəsaitin bir iş günü ərzində veriləcəyini bildirir. Başlanğıc faiz və komissiya hər sahibkarın fərdi təklifi demək deyil.

Eyni müddətdə faiz fərqi nə qədərdir?

Faizləri tutuşdurmaq üçün hər iki kreditə eyni qaytarılma müddəti tətbiq edilməlidir. Şərti hesabda 30 min və 50 min manat 36 aya, bərabər aylıq ödənişlə götürülür. ABİF üçün illik 7 və 8 faiz, ABB üçün 16 faiz qəbul edilir; güzəşt müddəti, komissiya və başqa xərclər hələ nəzərə alınmır. Bu dərəcələr faktiki kredit təklifi deyil: ABİF rəqəmləri sahələr üzrə yuxarı hədlər, ABB rəqəmi isə başlanğıc dərəcədir.

30 min manatda aylıq ödəniş 7 faizlə təxminən 926 manat, 8 faizlə 940 manat, 16 faizlə 1055 manat alınır. Bütün müddət üzrə faiz xərci müvafiq olaraq təxminən 3347, 3843 və 7970 manatdır. Deməli, eyni qrafikdə 16 faizlik variantın faizi 8 faizlik variantdan təxminən 4126 manat çoxdur.

50 min manatda aylıq ödənişlər eyni ardıcıllıqla təxminən 1544, 1567 və 1758 manat, ümumi faiz isə 5579, 6405 və 13 283 manat edir. İllik 8 və 16 faiz arasındakı fərq müddət ərzində təxminən 6877 manat, aylıq ödənişdə isə 191 manatdır. Daha uzun müddət aylıq məbləği azalda bilər, amma borc daha gec bağlandığı üçün ümumi faiz hesabını ayrıca dəyişər.

Komissiya fərqi necə dəyişir?

ABİF-in yeni kredit məhsulları üzrə şərtlərində sahibkarın ən çox 1 faiz komissiya ödəyə biləcəyi göstərilir. Bu, komissiyanın hər kreditdə həmin həcmdə tutulacağı anlamına gəlmir. Müqayisə üçün ABİF tərəfində həmin yuxarı həddi, ABB tərəfində isə açıqlanan 0,5 faizlik başlanğıc komissiyanı götürək.

30 min manatda bu fərziyyə ABİF üzrə 300, ABB üzrə 150 manat ilkin komissiya yaradır. Faizlə birlikdə şərti xərc 8 faizlik variantda təxminən 4143, 16 faizlik variantda 8120 manat olur. 50 min manatda komissiyalar 500 və 250 manat, faizlə birlikdə xərclər isə təxminən 6905 və 13 533 manatdır. Beləliklə, 50 min manatlıq nümunədə faiz üzrə 6877 manatlıq fərq komissiyadan sonra təxminən 6627 manata enir.

Komissiyanın ayrıca ödənilməsi ilə kreditdən tutulması eyni pul axını yaratmır. Məsələn, 50 min manat kreditin komissiyası məbləğdən çıxılsa, nəzərdə tutulan 50 min manatın hamısı layihəyə çatmaz. Həmin çatışmazlığı əlavə borcla örtmək isə faiz hesabını yenidən dəyişər.

Güzəşt müddəti aylıq yükü necə dəyişir?

ABİF mikrokreditində güzəşt müddəti kredit müddətinin yarısınadək müəyyən edilə bilər. Əsas borcun ödənişi layihə gəlir gətirməyə başlayana qədər təxirə salınırsa, ilk aylardakı yük azalır; sonrakı aylarda isə qalan əsas məbləğ daha qısa vaxtda qaytarılır. Güzəşt dövrünün dəyəri məhz bu iki mərhələnin birlikdə hesablanmasında görünür.

Şərti olaraq 50 min manatın illik 8 faizlə 36 aya verildiyini, ilk 12 ay yalnız faiz ödənildiyini götürək. Bu mərhələdə aylıq ödəniş təxminən 333 manatdır. Qalan 24 ayda bərabər ödənişlə borcu bağlamaq üçün ayda təxminən 2261 manat tələb olunur; ümumi faiz 8273 manata çatır. Güzəştsiz hesabdakı 6405 manatla fərq təxminən 1867 manatdır. Mövsümi gəliri olan sahibkar üçün ilk mərhələdəki rahatlıq bu əlavə xərcə dəyə bilər, amma sonrakı ödənişi gəlir axını daşımalıdır.

Hansı xərclər maliyyələşdirilə bilər?

ABİF-in məqsədli mikrokrediti investisiya və əməliyyat xərclərini bir maliyyələşmə çərçivəsində birləşdirir. Avadanlıqla yanaşı layihənin fəaliyyəti üçün xammal və ya digər cari xərc tələb olunursa, bu quruluş uyğun ola bilər. Tikinti və təmirə yönəldilən hissənin ayrıca həddi var: kredit məbləğinin ən çox yarısı. Layihənin sahəsi də dərəcəyə təsir edir; əsas əhəmiyyətli və digər əhəmiyyətli sahələr üçün fərqli yuxarı faiz hədləri müəyyən edilib.

ABB-nin mikro krediti mal alışı, avadanlıq, mövsümi xərclər və gündəlik pul axını kimi biznes ehtiyacları üçün təqdim olunur. Bu, təyinatı uyğun görünən hər müraciətin təsdiqlənməsi demək deyil: bank kredit məbləğini və şərtləri sahibkarın biznes göstəriciləri ilə ödəniş imkanına görə müəyyən edir. Sifarişin vaxtında yerinə yetirilməsi üçün pul lazımdırsa, daha sürətli rəsmiləşmənin dəyəri mümkün gecikmə xərci ilə tutuşdurulmalıdır.

Təminat və sənədlərdə hansı fərq var?

ABİF adı altında müxtəlif kredit məhsulları təqdim olunur. AccessBank-ın ABİF xəttində kiçikhəcmli güzəştli kredit 5–50 min manat, üç ilədək müddət və 5 faizədək illik dərəcə ilə göstərilir. Tələb olunan sənədlər arasında şəxsiyyət vəsiqəsi, VÖEN, fəaliyyət yerinə dair mülkiyyət və ya icarə sənədi var. Bu xəttin üçillik müddəti yeni məqsədli mikrokreditin 60 aylıq həddi ilə qarışdırılmamalıdır.

ABB-nin onlayn mikro kreditində VÖEN və ASAN İmza ilə müraciət və rəqəmsal imzalama nəzərdə tutulur. Yeni ABİF mikrokrediti üzrə dərc edilmiş məhsul şərtlərində isə təminatın növü və fərdi müraciətin rəsmiləşmə müddəti ayrıca göstərilmir. Buna görə ABİF üzrə faktiki təklif alınmadan girov və sürət baxımından yekun üstünlük müəyyən etmək mümkün deyil; ABB-nin vəd etdiyi vaxt da müraciətin təsdiqi şərtinə bağlıdır.

Seçim hansı ardıcıllıqla aparılmalıdır?

ABB sürətli bank kreditinə konkret nümunədir, bütün bank bazarının ən ucuz variantı deyil. İyun ayında dərc edilmiş yerli banklar cədvəlində başlanğıc faizlər 5–18 faiz, komissiyalar isə 0–2 faiz aralığında verilir. Cədvəldə məhsulların məbləğ və müddət hədləri fərqlənir; aşağı başlanğıc faiz 50 min manatlıq fərdi təkliflə eyniləşdirilməməlidir.

1. Əvvəlcə layihənin sahəsini və xərclərini ABİF-in məqsədli mikrokreditinə uyğunlaşdırın. Uyğun layihə yoxdursa, aşağı faizli hesabın praktik mənası qalmır.
2. Pulun nə vaxt lazım olduğunu və gecikmənin dəyərini müəyyən edin. Vaxt həlledicidirsə, bankın rəsmiləşmə şərti daha yüksək faizdən önəmli ola bilər.
3. Eyni məbləğ və müddət üçün fərdi təkliflərdə ümumi faizi, komissiyanı, hesaba keçəcək xalis vəsaiti, güzəşt bitəndən sonrakı ödənişi və təminat tələbini yanaşı qoyun.

Uyğun layihə və gözləmək imkanı olduqda ABİF üzrə fərdi təklifin alınması məntiqlidir. Təcili, girovsuz maliyyələşmə daha vacibdirsə, bank təklifinin əlavə xərcini biznesin vaxt tələbi ilə müqayisə etmək lazımdır.